İsmet İnönü'nün Cumhurbaşkanlığı döneminde Türk - Sovyet ilişkileri

Araştırmanın amacı, İsmet İnönü'nün cumhurbaşkanlığı yaptığı dönemde gerginleşen Türk-Sovyet ilişkilerini uluslararası konjonktürün ve iç dinamiklerin etkilerini de dikkate alarak bilimsel bir yaklaşımla değerlendirmektir. Çalışmada, 1939-1950 yılları arasında İnönü ve Stalin'in liderliğinde sürdürülen ilişkiler incelenmiştir. Dönemin siyasal atmosferini yansıtan gazetelerden, diplomatların anılarından, diplomatik belgelerden ve bu konu ile ilgili araştırma yapmış akademisyenlerin eserlerinden faydalanılmıştır. Atatürk'ün ölümünden sonra ilişkilerin bozulmasına iki ülkenin politik tercihlerinden çok 20.yüzyılın en karmaşık dönemi olan 1940'lı yılların özel koşulları neden olmuştur. II. Dünya Savaşı'nın yıkımından ülkesini korumaya çalışan İnönü bu politikasında başarılı olmuşsa da savaş dışında kalması SSCB'nin tepkisiyle karşılaşmış ve Alman yanlısı olmakla suçlanmıştır. İlişkilerin bozulmasının her iki tarafın yararına olmadığı Atatürk dönemi ile karşılaştırılınca anlaşılmıştır. Çalışmanın sonucuna göre; İsmet İnönü'nün uygulamış olduğu diplomasinin savaş sürecinde küresel güçlerin baskısını, savaş sonrasında da ısrarlı Sovyet taleplerini bertaraf ettiği düşünüldüğünde akılcı ve soğukkanlı diplomasinin askeri güç kadar etkili olduğu ortaya çıkmaktadır.