İstanbul'da kamusal alandaki müzisyenlerin toplumsal yeri

Sanatsal üretim, önce sanatçının, ardından sanatın sergilendiği kültürel ortamı tarafından şekillenir. Bu çalışmada, müzisyenlerin yaşam hikâyelerinin, İstanbul'da Beyoğlu semti merkezli, kamusal alanda sergilenen sokak müziği ve onun bir yan dalı olarak değerlendirilen metro müzisyenliği performansına nasıl yansıdığı araştırılmıştır. Katılımcı gözlem ve derinlemesine mülakat teknikleri kullanılan çalışmada sokak ve metro müziği, Victor Turner'in 'eşiksellik' kavramı kapsamında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, sokak müziğinin; halk âşığı geleneği ile batılı sokak müziği geleneğinden beslendiği; dilencilikten çok bireysel girişimciliğe dayandığı; kent yaşamında genç yaşta ailesinden ayrılan müzisyenlerin başlangıçta maddi ihtiyaçtan başladıkları süreçte performanslarının içerik olarak sınırlanmaması, düzenli bir yaşam şartının zorunlu olmayışı gibi nedenlerle müzisyenler tarafından müzik piyasasının geneline göre avantajlı konumda görüldüğü bulgularına ulaşılmıştır. Ani iklim değişiklikleri ile zabıta ve polis müdahaleleri gibi sorunlardan korunmuş olması ile insan akışının sıklığı nedenleriyle İstanbul'da metro müziği, sokak müzisyenlerinin tercih sebebidir. Ancak İstanbul'da metro müziği performansı, sokak müziğine göre performans alanları ve sürelerinin yazılı izinle olması, yönüyle sokak müziği performansına göre yapılandırılmış konumdadır. Kent yaşamına ait bir görüngü olan modern sokak ve metro müzisyenliği, Walter Benjamin'in öne sürdüğü algıları bozulmuş kent insanının dikkat ve algısını tekrardan uyarma ve düzenleme çabasını içerir. Kamusal alana yapılan müdahalelerle paralel bir sürece sahiptir ve İstanbul'daki örneği, batılı örneklerini geriden takip eden bir sürece sahiptir.