İstanbul Süleymaniye Kütüphanesi örneğinde el yazması eserlerin restorasyonu

EK 6 ÖZET Süleymaniye Kütüphanesi Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayınlar Genel Müdürlüğüne bağlı olarak Süleymaniye Camimin doğu tarafındaki Evvel ve Sani Medreseleri ile Sıbyan Mektebi olarak yapılmış binalarda bulunmaktadır. Mimar Sinan'ın eserleri arasında bulunan bu külliyenin yapımına 1549 yılında başlanmış, 1557 yılında da hizmete açılmıştır. Süleymaniye Kütüphanesi'nde 95 ayrı kolleksiyon ve 125 bin yazma eser bulunmaktadır. Kütüphanenin bölümlerinden olan ve 1 962 yılında hizmete açılan Cilt ve Kitap Hastalıkları servisinde çeşitli kitap kurtlan tarafından dantel haline getirilmiş, nemin ve çeşitli faktörlerin tesiriyle dağıtılmış ve kırılmış eserlerin yapraklan büyük bir itina ile onarılmaktadır. Bu işlemden sonra tamir edilmiş yapraklar bir araya getirilmekte ve şirazesi örüldükten sonra cilt servisine verilmektedir. Burada kitaplar, devrinin özelliklerine uygun olarak klasik tarzda ciltlenmektedir. Yazma eserler biyolojik, fiziksel ve kimyasal tahrip unsurlarından dolayı zarar görmektedirler. Patoloji servisinde konuyla ilgili uygulamalar yapılarak bir el yazması eserin korunması ve restorasyonuna ilişkin bilgilerin doğrultusunda koruma ve restorasyon ilkeleri belirtilmiştir. Patoloji servisinde kurt yenikli sayfa, mantar tahribatı, buruşuk ve yırtıklann onarımı farklı malzeme ve teknikleri gerektirmektedir. Yapılan araştırmalardan tezhipli eserlerde altın ve boya kullanımından dolayı kırılmalar olduğu ve kağıdın asiditesinin arttığı belirlenmiştir. El yazması eserlerin gelecek kuşaklara aktarılabilmesi, bu eserlerin korunması ve restorasyonuna bağlıdır. Ancak bu konuda uzman eleman sayısı yeterli değildir. Eleman yetersizliği ve restorasyonun pahalı bir işlem gerektirmesi, bu konunun yavaş ilerlemesine ve gelişmemesine neden olmaktadır. Yapılan araştırmalarda eski eserlerin günümüze kadar saklanabildiği ancak yenilerin ömrünün eskiler kadar uzun olmayacağı (en fazla 100 yıl) belirlenmiştir. Bu da el yazması eserlerin restorasyon ve korunmasının önemini ortaya koymaktadır.