İşyerinde yaşanan mobbingin hemşirelerde mesleki benlik saygısı üzerine etkisi

Amaç: Erzurum Atatürk Üniversitesi Yakutiye Araştırma Hastanesinde yaşanılan mobbing (psikolojik şiddet)'in hemşirelerde mesleki benlik saygısı üzerine oluşturduğu etkinin incelenmesi. Materyal ve Metot: Araştırmanın evrenini 19 Mart - 27 Temmuz 2016 tarihleri arasında Erzurum Atatürk Üniversitesi Yakutiye Araştırma Hastanesinde görev yapan 188 hemşire oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında tanıtım bilgi formu, Olumsuz Davranışlar Ölçeği (NAQ- R= Negative Acts Questionnaire - Revised) ve Mesleki Benlik Saygısı Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelikler, ortalama, standart sapma, t testi, Mann Whitney U testi analizi kullanılmıştır. Bulgular: Yapılan araştırma sonucunda 188 hemşirenin sosyo-demografik özellikleri incelendiğinde; %55,9'u 30 yaş ve aşağısı, %11.7'si 31-34 yaş, %18.1'i 35-39 yaş, %14.4'ü ise 40 ve üzeri yaştadır. Hemşirelerin %74.5'i kadın ve %25.5'i erkektir. %51.1'i evli, %48.9'u ise bekardır. Araştırmaya katılan hemşirelerin %29.8'i lise, %26.1'i ön lisans, %40.4'ü lisans ve %3.7'si lisans üstü eğitimi almıştır. Araştırmada, pozisyon durumu olarak %70.2'si servis hemşiresi olarak görev yapmaktadır. %31.4'ü 3-6 yıl bulunduğu kurumda hemşirelik yapmaktadır. %79.8'i haftada 40 saat çalışmaktadır. %43.1'i gündüz çalışmaktadır. %52.1'i daha önceden başka kurumlarda çalışmamıştır. Hemşirelerin şuan çalıştığı kurumda %40.4'ünün psikolojik şiddete maruz kaldığı tespit edilmiştir. Çalışmada hemşirelerde olumsuz davranışlara maruz kalma ortalama değer olarak 34.61±12.99 "orta" düzeyde yaşandığı bulunmuştur. Çalışmada hemşirelerin olumsuz davranışlar ölçeğinin belirlenmesine ilişkin mobbing değişkenine göre hemşire görüşlerinde istatistiksel olarak sınırda bir farklılık tespit edilmiştir [t(186)= 4.221; p=0.05]. Çalışmada hemşirelerde mesleki benlik saygısının ortalama değer olarak 104.92±17.27 yüksek olduğu sonucu bulunmuştur. Çalışmada hemşirelerin mesleki benlik saygıları ile kurumdaki çalışma süreleri değişkenine göre istatistiksel olarak önemli bir fark olduğu görülmektedir [F = .129; p<0.05]. Yapılan istatistiki analize göre Mesleki benlik saygısı ile Olumsuz davranışlar ölçeği karşılaştırıldığında ters yönde ilişki olduğu belirlenmiştir (r=-.191 p<0.05). Sonuç: Bu araştırmaya katılan hemşirelerin psikolojik şiddet mağduru olup olmama durumuna göre mesleki benlik saygısı düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlılık görüldüğü (r=-.191 p<0.05). Çalışmada hemşirelerin en çok maruz kaldıkları olumsuz davranışlarda ilk sırayı "çalışmalarınızla bağlantılı olarak aşağılanmanız ya da sizinle dalga geçilmesi" aldığı saptanmıştır.