İtfaiye istasyonlarının konumlarının belirlenmesinde CBS tabanlı çok kriterli karar verme uygulaması

İtfaiyeler acil durumlara müdahalede son derece önemli olan kurumlardan biridir. Yangın, kaza gibi herhangi bir acil durum anında itfaiye araçlarının olay yerine hızla ulaşabilmesi ve müdahale etmesi gerekmektedir. Bu durum hem can kayıplarını hem de mal kayıplarını büyük ölçüde azaltmaktadır. Bu nedenle itfaiye istasyonları için en uygun konumların belirlenmesi önemli problemlerden biri haline gelmektedir. Bu çalışmada, Ordu İli, Altınordu ilçesinde Coğrafi Bilgi Sistemler (CBS) tabanlı Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemi kullanılarak itfaiye istasyonları için en uygun konumların belirlenmesi amaçlanmıştır. İtfaiye istasyonlarının yer seçiminde etkili olan kriterler gerekli literatür araştırmaları ve çalışma alanının özellikleri dikkate alınarak belirlenmiştir. Eğim, anayollara yakınlık, akaryakıt istasyonlarına yakınlık, eğitim ve idari kurumlara yakınlık, sağlık kurumlarına yakınlık, sanayi merkezlerine yakınlık, alışveriş merkezlerine yakınlık, nüfus yoğunluğu, geçmiş yıllardaki yangın sayısı ve arsa maliyeti olmak üzere 10 kriter kullanılmıştır. Kriterlerin ağırlıklarının belirlenmesi aşamasında ÇKKV yöntemlerinden biri olan SWARA kullanılmıştır. Kriterlere ilişkin CBS ortamında oluşturulan katmanlar normalize edilmiş ve belirlenen kriter ağırlıkları ile çakıştırılmıştır. Elde edilen sonuç haritasında 0,0361-0,173 aralığı dikkate alınarak 5 sınıfa ayrılmıştır. Çalışma sonucunda Altınordu ilçesinde itfaiye istasyonları için üç alternatif konumlar belirlenmiştir. Belirlenen konumların kapsama alanını gözlemek için ağ analizi gerçekleştirilmiştir. Belirlenen istasyonlar Karadeniz tipi dağınık bir yerleşim özelliğine sahip Altınordu ilçesi toplam nüfusun %66'sını kapsadığı gözlemlenmiştir.