İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesindeki oturma problemlerinin jeoteknik değerlendirilmesi-İzmir

İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesi (İAOSB) alanı İzmir Körfezi nin kuzeyinde, Gediz Deltası alüvyal yelpaze çökelleri üzerinde yeralmaktadır. Başlangıçta nehrin deltası değiştirilmiş ve daha sonra alana zemin iyileştirme yöntemleri uygulanarak yer yer 3.0 metreye varan dolgular yapılmıştır. Bu aşamadan sonra, sanayi tesislerinin inşaatları yapılmış ve faaliyete geçen tesisler su gereksinimlerini karşılayabilmek amacıyla çok sayıda sondajlar açarak yeraltından su üretimine başlamıştır. Sanayi için su gereksiniminin sürekli olarak yer altı kaynaklarından sağlanması sonucunda, 2-3 m. civarında IAOSB alanında oturmalar oluşmuştur. Bu oturmaların temel nedeninin, aşırı çekime bağlı olarak piyezometrik su seviyesindeki düşüm sonucu oluşan alansal oturmalar (subsidance) olduğu belirlenmiştir. IAOSB' de yeni imara açılacak söz konusu alanda, gelecekte su temini için yeraltı suyunun kullanımına devam edilmesi durumunda, gerek yeni imar alanında IAOSB), gerekse alçalan freatik su hattının kıyı kesiminde 1.40 m. derinlikteki yeraltı suyu seviyesini daha da aşağıya düşürmesi kaçınılmazdır. Bu durumda alçalan her 1.0 metre su seviyesi için 1.0 T/ m2 yeni bir yük altında, genelde normal konsolide olan zemin tabakaları yeniden sıkışacaktır. IAOSB' den aktarılan yüklerden ziyade yeraltı su seviyesinin alçalması veya alçaltılması ile asıl sorunlar oluşacağından, günümüzde ara verilen veya vazgeçilen bu riskli su temini yöntemi kesin olarak uygulanmamalıdır. Yapılan incelemeler ve araştırmalar sonucunda, zemin oturmalarının genelde bina yükleriyle ilgili olmadığı, genelde tüm alanda bir oturmanın oluştuğu ve bu oturmaların temel nedeninin de pieozometrik su düzeyinin 5.0 metreden yaklaşık 55.0 metrelere düşmesi (2001 yılı verilerine göre) nedeniyle kaynaklandığı sonucuna ulaşmıştır. Anahtar sözcükler: Oturma, Zemin, Sondaj, Konsolidasyon, Atatürk Sanayi Bölgesi