İzmir İl merkezinde Aile Sağlığı merkezlerine başvuran kronik obstruktif akciğer hastalığı olan hastaların tedavilerinin "kronik obstruktif akciğer hastalığı birleşik değerlendirme sistemi"ne uygunluğunun saptanması

Amaç KOAH yaygın, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır. Türkiye'de KOAH prevalansı 40 yaş üstü bireylerde %19 olarak bulunmuştur. Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD); tüm dünyada KOAH'ın tanı, değerlendirme, tedavisine yönelik yaklaşımları belirlemek için oluşturulmuş uluslararası bir kuruluştur. GOLD 2011 yılından itibaren semptomlar, yaşam kalitesi, alevlenme sıklığını dikkate alan "Birleşik Değerlendirme Sistemi"ni önermektedir. Birleşik Değerlendirme Sistemi, hastalık şiddetini, gelecekteki riskleri (alevlenmeler, hastaneye yatış, ölüm) belirlemeyi amaçlamaktadır. Rehberlere uygun tedavi özellikle hastalık kontrolü açısından önemlidir ve spirometrik değerlerde iyileşme, tedavi maliyetinde azalma, mortalitede azalma gözlenebilir. Rehberlere uyum konusunda pek çok ülkede ve Türkiye'de ciddi sorunlar vardır ve hastaların %45-62'si, GOLD evresine göre uygunsuz tedavi almaktadır. Çalışmanın amacı, İzmir il merkezinde seçili ASM'lere başvuran KOAH hastalarının, tedavilerinin 'KOAH Birleşik Değerlendirme Sistemi' ne uygunluk durumunu saptamaktır. Yöntem Kesitsel analitik olarak yapılan çalışmamızda evreni İzmir ili merkez ilçelerindeki aile hekimliği birimlerine kayıtlı 18 yaş ve üzeri KOAH tanılı kişiler oluşturmaktadır. Toplamda 400 hastaya ulaşılması hedeflenmiştir. Çalışmada sosyo-demografik veri formu, mMRC dispne skoru ve CAT KOAH değerlendirme testi kullanışmıştır. Katılımcılara ASM'ye başvuruları sırasında veya telefonla ulaşılarak anket formu uygulanmıştır. Bulgular Katılımcıların %34' ü kadın, %65,4' ü erkektir. Yaş ortalaması 60,07±12,81' dir ve katılımcıların %84,6'sı evlidir. Katılımcıların %47'si ilköğretim mezunudur ve %38,5'i çalışmayan/emekli gruptan oluşmaktadır. %56,6'sının ek kronik hastalığı vardır ve %52,2'si ek ilaç kullanmaktadır. Katılımcıların %28'i hala sigara içmekte, %42,9'u sigarayı bırakmıştır. Paket/yıl ortalaması 41,25±25,54' tür. Tanı aldıkları yıl ortalaması 8,16±7,64 semptomlarının yıl ortalaması 9,74±8,15 olarak bulunmuştur. %86,8'i göğüs hastalıkları uzmanı (GHU) tarafından tanı almıştır ve %90,7'sine GHU tarafından tedavi başlanmıştır. Katılımcıların %65,9'u izlem için GHU, %17,6'sı aile hekimine (AH) başvurmaktadır. %48,9'u 3 ayda bir AH'ye başvurmaktadır. Son 1 yıl içinde %35,2'si alevlenme geçirmiştir, %83'ü düşük alevlenme riskine sahiptir ve %11,5'inin hastaneye yatışı olmuştur. Katılımcıların mMRC puan ortalama 1,57'dir ve %55'i düşük mMRC puanına sahiptir. CAT puan ortalaması 12,5'tir ve %55'i düşük CAT puanına sahiptir. GOLD gruplama sistemine göre katılımcıların %54'ü A grubu, %29'u B grubu, %2'si C grubu, %15'i D grubudur. GOLD' a göre katılımcının %30,2'si uygun tedavi almaktadır. %35,2'si alması gereken tedaviyi eksik almakta ya da alamamakta, %34,6'sı ise fazla tedavi almaktadır. Sonuç KOAH hastalarının tedavilerinin BİRLEŞİK DEĞERLENDİRME SİSTEMİ'ne uygunluğu düşük düzeydedir. Uygun tedavi almayan hastaların yarısı yetersiz tedavi alırken, diğer yarısı da gereğinden fazla KOAH ilacı kullanmaktadır.