İzmir ve Selanik liman kentlerinin gelişim süreçlerinin karşılaştırmalı analizi (1650-1750)

İzmir ve Selanik liman kentlerinin gelişim süreçlerinin karşılaştırmalı bir analizini yapan bu doktora tezinin amacı, her iki kentin gelişimine etki eden olgular arasındaki ilişkileri değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda, 1650-1750 arasındaki dönem tercih edilmektedir. Çünkü bahsi geçen yıllar, Osmanlı Devleti üzerindeki kapitalist etkilerin yoğunluk kazandığı bir süreci ifade etmektedir. Öte yandan İzmir ve Selanik kentlerinin bu dönem ki, gelişimini incelemek; söz konusu sürecin, Osmanlı'ya olan etkilerinin de ele alınması anlamına gelmektedir.İki kent üzerine yapılan bir araştırma olması dolayısıyla bu tezin benimsediği yöntem, karşılaştırmalı tarih yöntemidir. Bu yöntem sayesinde, İzmir ve Selanik'in konumlarında belirleyici olan unsurlara, yani benzerliklere ve farklılıklara vurgu yapılarak, her iki kentin sosyo-ekonomik gelişimi kıyaslanmaktadır.Belirtilen amaç ve yöntem dâhilinde tezin birinci bölümünde öncelikle kent kavramı, kentleşme ve kapitalizm ilişkisi ele alındıktan sonra Doğu ve Batı kenti, Osmanlı kentinin genel karakteri ve dönemin iktisadi vaziyeti hakkında bilgi verilmektedir. Bunu izleyen ikinci ve üçüncü bölümlerde, ayrı ayrı İzmir ve Selanik kentleri incelenerek; her bir kentin fiziki, demografik, idari, ekonomik ve sosyal yapıları üzerinde durulmaktadır. Böylelikle elde edilen veriler, sonuç bölümünde karşılaştırılarak, İzmir ve Selanik kentleri hakkında genel bir değerlendirme yapılmaktadır.Özetle, bu dönemin gelişmelerinin sonraki yüzyılları da etkilediği fikrinden hareketle; amacı, yöntemi ve dönem tercihi ile bu tezin, hem kent tarihi araştırmalarına hem de sonraki yüzyıllara dair yapılan çalışmalara bir altyapı oluşturması hedeflenmektedir.Anahtar Kelimeler: Osmanlı kenti, İzmir ve Selanik, Kent Araştırmaları, Kent Tarihi, Kapitalizm, Kentleşme ve Kapitalizm