J. P. Sartre ve F. M. Dostoyevski'de görünür olmanın kararsızlığı ve varolma kaygısı üzerine felsefi bir inceleme

19. yüzyılın önemli düşünürlerinden olan Fyodor Mihayloviç Dostoyevski insanın varoluşunu, içinde bulunduğu dönemin koşulları ve tarihselliği ekseninde ele almıştır. Bu bağlamda Dostoyevski'nin eserlerine baktığımızda her bir karakterin yaşamında dönemin düşünce yapısını yansıtan varoluşçu temalarla karşılaşmak mümkündür. Özellikle Yeraltından Notlar yapıtında insanın varoluşunu bütün çelişkileriyle okuyucuya aktarmaktadır. Yapıtta insan duygusunun ve iradesinin önemsiz görüldüğü akıl ve doğa yasaları karşısında bir direnç ya da ayak direme olarak yeraltı insanının yaşamı ve düşüncesi irdelenmiştir. Bu bağlamda Yeraltından Notlar yapıtında ben ve ötekinin yaşamı Sartre'ın bakış fenomenolojisi ekseninde tartışıldığında insan varoluşunun özgün boyutlarının çözümlenmesi sağlanabilir. Jean-Paul Sartre varoluş felsefesini, varlık anlayışını çözümleyerek ortaya koyar. Sartre, varlığı; kendinde varlık, kendi için varlık ve başkası için varlık ekseninde tartışarak ele alır. Bu tartışmada öne çıkan kavramlar; yabancılaşma, saçma, özgürlük ve bulantıdır. Bu anlamda başkası için varlık anlayışı, ben ve ötekinin varoluşunda önemli bir tartışma yaratmaktadır. Sartre ben ve öteki tartışmasını da bakış fenomenolojisiyle çözümlemeye çalışır. Sartre'ın bu çözümlemesini Dostoyevski'nin özellikle Yeraltından Notlar yapıtıyla birlikte okumak kendine has eleştirel bir anlayış ortaya koymaya imkân tanır. Bu çalışmada bu imkân üzerine derinleşmek amaçlanmıştır.