Jeff Wall fotoğraflarında gerçeklik ve kurgusallık ilişki üzerine bir inceleme

Fotoğraf tarihinde kurgusal ve gerçek olan üzerine yapılan tartışmalar hem fotoğrafın hem de doğrudan kurgu ve gerçek kavramlarının kaçınılmaz bir biçimde sorunsallaşmasına neden olmuştur. 'Gerçek nedir?' ve 'kurgu nedir?' soruları bu tartışmaların ilk elden kavram olarak incelenmesini zorunlu kılmıştır. Gerçek ve kurgu ayrımı Platon'dan beri yapılagelen bir ayrım olsa da bu ayrımın aslında günümüz fotoğraf sanatında 'sözde bir ayrım' olarak ortaya konması söz konusudur. Gerçek ve kurgu arasındaki bu ayrımın 'sözde bir ayrım' olduğunun bir kanıtı olarak Kanadalı fotoğraf sanatçısı Jeff Wall gösterilebilir. Gerçek ve kurgu olanın bir harmonisi olan Wall'un çalışmaları her iki kavramın aslında nasıl 'gidişli – gelişli' bir ilişkisi olduğunu göstermektedir. Bu gidişli-gelişli ilişki ise gerçek olmadan kurgu, kurgu olmadan gerçek olmayacağını ortaya çıkarmaktadır. Dolayısıyla hem gerçek hem de kurgu birbirlerinin varlık nedenidir ve bu ilişki başka bir kavramın olanağını yaratmaktadır: kurgusal gerçeklik. Wall'un fotoğrafları kurgusal gerçeklik olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle aslında berraklaşan ve göz önünde bulundurulması gereken 'fotoğrafın gerçekliği'nden, başka bir şey değildir. Bu tezde öncelikle birer kavram olduklarından ötürü gerçek ve kurgu kavramları kendi kavramsallıkları içinde incelenecek, daha sonra fotoğrafla ve özel olarak Wall'un fotoğraflarının ilgisinde açımlanacaktır.