The effect of geopolitical location on operational cost and fleet management

Havayolu sektörü maliyetlerin karlılık üzerindeki etkisinin en fazla hissedildiği sektörlerden birisidir. Yapısı gereği ekonomik koşullardan ve rekabet durumundan etkilenen havayolu sektöründe filo yönetimi ve lokasyon seçimi, operasyonel maliyetler açısından önem arz etmektedir. Başarılı bir filo yönetimi ve lokasyon seçimi yapan havayolu şirketleri operasyonel maliyetlerini düşürmekte ve filosunu en optimum şekilde kullanabilmektedir. Bu çalışmada lokasyon seçiminin havayolu filo yönetimi ve operasyonel maliyetleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu kapsamda 8 merkezden, 10 farklı huba, 5 farklı uçakla uçuş senaryoları hazırlanmıştır. Hazırlanan bu senaryolar ise çok kriterli karar verme yöntemlerinden TOPSIS ile değerlendirilmiştir. Çok kriterli karar verme yönteminde alternatifler arasından belirlenen kriterlere göre değerlendirme yapılmaktadır. Çalışmada alternatifleri uçuş rotaları veya seferler, kriterleri de operasyonel maliyet kalemleri oluşturmaktadır. Ağırlıklandırma ise sektörde ortalama maliyetlere göre yapılmıştır. Bunun yanında lokasyonun operasyonel maliyetteki etkisini tam anlamıyla ölçmek amacıyla hubların bulunduğu ülkelerin GSYİH, HDI ve SDI değerlerinin ortalamasıyla lokasyon indeksi geliştirilmiş ve % 30 olarak karar verme sürecini etkilemesi sağlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre Istanbul, Londra ve Delhi gibi lokasyonlarda kurulacak havayollarının operasyonel maliyetlerinin daha düşük ve filo yönetiminin daha optimum olduğu görülmüştür. Bunun en önemli nedeni bu bölgelerden Avrupa'daki birçok merkeze uçuşun kolay ve daha az maliyetli olmasıdır. Araştırma ile elde edilen bulgular sektör yöneticileri ve araştırmacılar için bilgiler sunmaktadır.