Jıgsaw I tekniğinin sekizinci sınıf öğrencilerinin çevresel farkındalıklarına etkisi

Bu çalışmada, "Madde Döngüleri ve Çevre Sorunları" konusunda jigsaw I tekniğinin sekizinci sınıf öğrencilerinin çevresel farkındalıklarına etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma grubunu Karadeniz Bölgesi'nin Orta Karadeniz Bölümü'nde yer alan bir ile bağlı bir ilçedeki bir ortaokulun sekizinci sınıfında okuyan 24 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma, 2021-2022 eğitim - öğretim yılının ikinci döneminde yapılmıştır. Çalışmaya okulda iki sekizinci sınıf şubelerinden biri deney grubu, diğeri ise kontrol grubu olarak katılmıştır. Deney grubundaki 12 öğrenci işbirlikli öğrenme yönteminin tekniklerinden jigsaw I tekniğiyle, kontrol grubundaki 12 öğrenci ise öğretim programının önerdiği yöntem ve teknikle öğrenim görmüştür (koronavirüs pandemisi nedeniyle çalışma küçük gruplarla yapılmıştır). İşbirlikli öğrenme öğretmenlerin öğrencileri küçük gruplara ayırarak, öğrencilerin birlikte çalıştıkları, öğrencilerin birbirinden öğrendiği etkili bir yöntemdir. Jigsaw tekniği ise, öğrencilerin bir araya gelerek asıl ve uzman gruplar oluşturarak birlikte çalıştığı grup etkinlikleri ile yapılan işbirlikli öğrenme tekniğidir. Bu teknikte öğrenciler farklı bakış açıları ve farklı etkinliklerle birçok konuyu farklı yollardan öğrenebilirler. Yapılandırmacı yaklaşıma dayanan bu teknik öğrencilerin birbirlerinin öğrenmelerine katkı sağlamasının yanında sorumluluk duyguları kazanmalarına, özgüvenlerinin gelişmesine, motivasyonlarının artmasına, iletişim becerilerinin gelişmesine, sosyalleşmelerine, eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerinin gelişmesine katkı sağlar. Bu araştırma ön-test ve son-test kontrol gruplu yarı deneysel desen modelindedir. Çalışma dört hafta boyunca toplam onaltı ders saati süresince gerçekleşmiştir. Araştırma verileri, Ötün (2016) tarafından hazırlanan 22 maddelik "Çevre Eğitimi Kavramları Farkındalık Ölçeği (ÇEKFÖ)" ile toplanmıştır. Ölçek çalışmanın başında ön-test, çalışmanın sonunda da son-test olmak üzere her iki gruba da uygulanmıştır. Araştırmada SPSS 22 programı ile nicel veriler analiz edilmiştir. Çalışmanın başında deney ve kontrol gruplarına uygulanan Çevre Eğitimi Kavramları Farkındalık Ölçeği ön-test puanları arasında anlamlı bir fark görülmezken, çalışmanın sonunda uygulanan Çevre Eğitimi Kavramları Farkındalık Ölçeği son-test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak jigsaw I tekniğinin, öğretim programının önerdiği yöntem ve tekniğe göre, öğrencilerin çevresel farkındalıklarına daha fazla katkı sağladığı görülmüştür. Uygulama sonucunda bu tekniğin fen öğretiminde etkili olduğu görülmüştür. Bu bağlamda Jigsaw I tekniği Fen Bilimleri dersinin başka konularında ve farklı sınıf seviyelerinde uygulanabilir.