Kabak kemane eğitiminde açış çalışmalarının kullanım durumlarının incelenmesi

Yaylı bir Türk çalgısı olması bakımından kabak kemane THM icralarında önemli bir yere sahiptir. Geçmiş yıllarda sadece teke yöresinin türkülerine eşlik edilen bir renk saz olarak görülen kabak kemane, günümüzde teklonojik imkanların artması ve icraclarınn çoğalması sebebiyle yaygınlaşmakla beraber kullanım alanları da artmış, THM‟nin her yöresinden eserler seslendirilmeye başlanmıştır. Kabak kemanenin her geçen gün daha fazla tanınması ve toplumda yaygınlaşmasıyla bu alanda eğitim veren kurumların sayısında artış görülmektedir. Kabak kemanede çalgı eğitimi ülkemizde bulunan konservatuvar ve güzel sanatlar liselerinde uygulanmaktadır. Bu çalışma Türkiye‟de bulunan lisans düzeyindeki konservatuvarlarda kabak kemane açış eğitiminin kullanım durumlarını inceleyerek ortaya koymayı, varsa eksik yönlerini bularak kabak kemane eğitimi ve icrasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Araştırmada konu çerçevesinde daha önce yapılmış çalışmalar literatürden taranmıştır. Türkiye‟de lisans düzeyindeki konservatuvarlarda kabak kemane eğitimi veren alanında uzman öğretim elemanlarıyla -ulaşabildiğimiz düzeyde- yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Buradan elde edilen sonuçlar tüm yönleriyle incelenmiş ve yorumlanmıştır. Elde edilen bulgu ve sonuçlar ışığında; açış eğitiminin usta-çırak ilişkisi temelinde ilerlediği saptanmıştır. Kabak kemanede açış yapabilmek için icracının ezgi dağarcığının geniş olması, yöre ve eser bilgisinin üst düzeyde olması, makam bilgisinin olması ve kabak kemaneye teknik açıdan hakim olması gibi üst düzey kazanımlar gerektiği düşünülmektedir. Buna bağlı olarak açış yaparken kullanılan vibrato, gilissando gibi süsleme tekniklerini icra etmek için sağ ve sol el ince kaslarının gelişmiş olması gerektiği düşünülmektedir. Bu bakımdan başlangıç aşaması için açış eğitiminin uzmanlarca uygun görülmediği sonucuna varılmıştır. Açış eğitiminin her Konservatuvarda farklı ilerlediği görülmüş, ortak bir ölçme değerlendirme şablonu olmadığı saptanmıştır. Kabak kemanede açış eğitimiyle ilgili literatürde herhangi bir çalışmaya rastlanılmamış ve konu üzerinde kaynakların kısıtlı olduğu anlaşılmıştır. Bu çalışma gibi konu üzerinde yapılacak her çalışmanın kabak kemane eğitimi ve icrasına yönelik literatüre ve alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir.