Kadavradan yapılan acil böbrek nakillerinde greft ve hasta sağkalımının incelenmesi

Kadavradan Yapılan Acil Böbrek Nakillerinde Greft ve Hasta Sağkalımının İncelenmesi Son dönem böbrek hastalığında (SDBH); hemodiyaliz (HD), periton diyalizi (PD) ve böbrek nakli (RT) gibi renal replasman tedavileri (RRT) uygulanmaktadır. Bazı hastalarda çeşitli vasküler problemlerden dolayı HD ve PD uygulanamaktadır. Bu hasta grubunda acil böbrek nakli yapılması hayatidir. Bu hasta grubuyla ilgili literatür verisi oldukça sınırlıdır. Çalışmamızda merkezimizde kadavradan yapılan acil böbrek nakillerinde greft ve hasta sağkalımının incelenmesi amaçlanmaktadır. Merkezimizde Ocak 2008 ile Aralık 2020 tarihleri arasında kadavradan acil böbrek nakli yapılan 26 hastanın verileri retrospektif olarak değerlendirildi. Çalışmada 0.05'te küçük p değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Böbrek alıcılarının yaş ortalaması 44,7±12,6 olarak saptandı. 11'i (%42,3) erkek ve 15'i (%57,7) kadındır. Takiplerde 11 (%42,3) hastada greft kaybı gözlenmiştir. 6 hastada ölüm, 2 hastada kronik rejeksiyon, 1 hastada sepsis, 1 hastada böbrek rüptürü ve 1 hastada renal ven trombozu nedeniyle greft kaybı gerçekleşmiştir. 11 hasta (%42,3) nakil sonrası hayatını kaybetmiştir. Hayatını kaybeden hastaların 6'sı (%54,5) bilinmeyen nedenlerle, 4'ü (%36,4) sepsis+MODS ve 1'i (%9,1) ani kardiyopulmoner arrest nedeniyle vefat etmiştir. Ortalama ölüm sansürsüz greft sağkalım süresi 100,4 aydır. Sırasıyla 1, 2, 5 ve 10 yıllık greft sağkalım oranları; %84,6, %84,6, %69,2 ve %57,7 olarak bulunmuştur. Ölüm sansürsüz greft kaybı olan hastaların yaş ortalaması daha yüksek gözlenmiştir. Ölüm sansürlü greft sağkalım süresi 122,1 aydır. Sırasıyla 1, 2, 5 ve 10 yıllık greft sağkalım oranları; %92,1, %92,1, %83,8 ve %78,8 olarak bulunmuştur. Ölüm sansürlü greft kaybı olan hastalarda kronik greft rejeksiyon gelişme oranı daha yüksek bulunmuştur. Hastaların ortalama sağkalım süresi 106,5 aydır. Sırasıyla 1, 2, 5 ve 10 yıllık sağkalım oranları; %92,3, %92,3, %73,1 ve %55,9 olarak bulunmuştur. Kaplan-Meier analizinde 45 yaş ve üstü hastaların sağkalım oranlarının 45 yaş altı hastalara göre daha düşük olduğu görülmüştür. Alıcı yaşındaki artış ve nakil sonrası akut rejeksiyon gelişmesi sağkalım açısından bağımsız risk faktörü olarak saptandı. Merkezimiz kadavra bekleme listesi ile kadavradan yapılan acil böbrek nakilleri arasında yapılan sağkalım karşılaştırmasında istatistiksel olarak anlamlı fark görülmemiştir (Log-rank; p=0,085). Acil nakil yapılan gruptaki hastaların yoğun vasküler problemlerinin olduğu ve nakil yapılmazsa kısa sürede hayatlarını kaybedecekleri düşünüldüğünde bu sonuç olumlu olarak değerlendirilebilir. Acil böbrek nakilleriyle ilgili literatür verisi sınırlı olsa da hemodiyaliz ya da periton diyalizi şansı olmayan hastalarda hayat kurtarıcı ve tek tedavi seçeneği olarak karşımıza çıkmaktadır. Anahtar Kelimeler: Acil böbrek nakli, kadavra, hasta, greft, sağkalım