History of chemistry in ancient Turks

Çalışmanın konusu, bilim ve bilim tarihi çerçevesi içinde kimyanın gelişimi üzerinden Uygur devletine kadar Kadim Türklerin kimya uygulamalarıdır. Öncelikle bilimin anlamının, sınırlarının ve bilim olarak neyin anlaşıldığının tartışılması, sonrasında bir bilim alanı olarak kimyanın buradaki özel yeri ve kendi tarihi incelenmiş ve sonuçta Eski Türklerin yaşayışlarının da günümüzde geliştirilen ve doğrudan doğruya kimya biliminin konusu ve malzemesi olan uygulamaların katkılarıyla bu halkın geçmişte yaptıkları bir çerçeveye yerleştirilmeye çalışılmıştır. Kaynakların ve çalışma koşullarının bir sonucu olarak özellikle beslenmeleri ki bu doğrudan çizgisel bir tarih inşaasını tartışmak adına gereken bir göçebelik-yerleşiklik çözümlemesi amacıyla kullanılmış, demircilik faaliyetleri de özellikle komşuları ile ilişkileri de üzerinden SEM,EDS gibi analizlerle desteklenilmeye çalışılmıştır. Kullanılan bir takım metotlarla da ilgili bilgiler verilmiştir. Sonuçlar, Türklerin yaşadıkları bölgelerde yapılan izotop analizleri sonucunda yerleşiklik bulgularına ulaşıldığını göstermiş, demircilik alanında ise coğrafyanın ve bölgenin zaman zaman demir üretim yöntemlerine etki ettiği gibi, nüfusun da bu konuda etkisi olabileceğini göstermiştir. Kaynakların yetersiz göründüğü Kadim Türklerin tarihi ile ilgili daha sistematik izotop analizleri, SEM,EDS analizlerinin yapılması, karanlıkta kalan bir takım meseleleri aydınlatabilir. Anahtar Kelimeler: Kimya, Eski Türkler, Bilim, Bilim Tarihi, Demircilik