Kadın çalışanlarda cam tavan sendromunun örgütsel vatandaşlığa etkileri: Kuşadası 4 ve 5 yıldızlı otel işletmelerinde bir uygulama

Cam tavan, kadınların yetenek ve başarılarının göz ardı edilerek kadınları işletme içerisinde daha üst basamaklara çıkmaktan alıkoyan, görünmez ve kırılmaz bir engeldir. Cam tavan, diğer sektördeki işletmelerde olduğu gibi otel işletmelerinde de oldukça önemli bir sorundur. Kadınlar çalışma yaşamında sırf cinsiyetlerinden ve toplumun cinsiyetlerine yüklediği rol ve sorumluluklardan dolayı çeşitli tutum, davranış ve önyargılarla karşı karşıya kalmaktadırlar. Kadınların çalışma yaşamında üst yönetim kademelerine yükselmelerinde cinsiyetlerinden dolayı karşılarına çıkan her türlü görünmez engel "cam tavan" olarak adlandırılmaktadır. Kadın yöneticiler karşılarına çıkan cam tavan engeli karşısında bazen bunu aşmak için çeşitli stratejilere başvururken bazen de bunu kabullenmek zorunda kalmaktadırlar. Böylelikle çalışma yaşamları ya kısa bir süre sonra sona ermekte ya da kariyer basamaklarında yükselme doğrultusunda tüm potansiyellerini ortaya koyamamaktadırlar. Bu durumun temel nedeninin ev ve iş yaşamı arasında denge sağlamada yaşadıkları sorunlar olduğu düşünülse de; buna ilave olarak negatif düşünce, alışkanlıklar ve duygulardan da kaynaklandığından söz edilebilir. Gönüllü olarak gerçekleştirilen örgütsel vatandaşlık davranışları, örgütler açısından büyük önem kazanmaktadır.(Organ,1988). Bu kapsamda, cam tavan sendromu algılanan iş görenlerin de örgütsel vatandaşlık davranışlarının, demografik özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek ve bu sonuçlara göre gerekli çıkarımlar yapabilmek, iş görenlerin örgütsel vatandaşlık davranışlarının yükselmesinde ve dolayısıyla örgütsel etkinliğin artırılabilmesi açısından faydalı bilgiler sunabilecektir. Bu araştırma Kuşadası'nda yer alan dört ve beş yıldızlı otel işletmelerinde çalışan kadınlar üzerine yapılmıştır. Araştırma amacı kadın çalışanlarda cam tavan sendromunun örgütsel vatandaşlığa etkileri araştırılmıştır. Araştırma sonrasında elde edilen bulgulara göre, kadın çalışanların cam tavan sendromu ve örgütsel vatandaşlık algılarında, medeni durumlarına, yaş gruplarına, çalıştıkları departmana, aylık gelirlerine, kıdem durumlarına ve çalışma sürelerine göre istatistiksel olarak anlamlı bazı farklılıkların olduğu görülmüştür. Örgütsel vatandaşlık ve cam tavan sendromu arasında anlamlı farklılıklar bulunamamıştır fakat bu iki ölçeğin alt boyutları arasında anlamlı farklılıklar bulunarak yorumlanmış ve çözüm önerileri üretilmiştir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Otel işletmeciliği, Cam tavan, Örgütsel vatandaşlık Davranışı (ÖVD)