Kadın kuaförlerinde boya sonrası yıkama suyunda ağır metal tayini

Bu çalışmada, Muğla ilinin Menteşe ve Ula ilçelerindeki iki farklı kadın kuaföründe yapılan boyama işlemleri sonucunda atık suya karışan ağır metal miktarı ve çeşitleri araştırılmıştır. Yapılan literatür araştırmalarına göre saç boyaları veya saç renklendiricilerinin, yak-laşık 400 milyar dolarlık kozmetik pazarının çok önemli bir bölümünü (%33) oluş-turduğu görülmüştür. Saç boyama yaşı günümüzde yirmili yaşlara kadar düşmüştür. Kadınlar saçlarına üç haftada bir dip boya yaptırmaktadır. Bu boyalar saçlarda biri-kerek insan sağlığını hem içten hem dıştan tehdit etmektedir. İnsan vücudundan fark-lı yollarla atılan ağır metaller çevre için de sorun oluşturmaktadır. Çevremizin kir-lenmesine neden olan bu metaller toprak, su ve farklı besin kaynakları aracılığıyla tekrardan canlı vücuduna girerek hastalıklara neden olmaktadır. Tez kapsamında yapılan ağır metal tayinlerinde mikrodalga cihazının Hair programı kullanılmıştır. 30 farklı saç boyası numunesi mikrodalga çözme yöntemi ile çözündü-rülmüştür. Atıksu numunelerinde Pb2+, Cu2+, Fe2+, Zn2+, Mn2+ ve Cd2+ iyonlarının derişimine bakılmıştır. Ağır metal analizleri Atomik Absorbsiyon Spektroskopisi (AAS) cihazı ile yapılmıştır. Analizler sonucunda saç boyası atık sularında bazı numunelerde, Cu2+ ve Mn2+ me-talleri çok az miktarda bulunurken, Mn2+ ve Cu2+ metalleri analiz limitinin altında çıkmıştır. Analiz limitinin altında çıkan sonuçlarla ilgilenilmemiştir. Pb2+, Fe2+, Zn2+ ve Cd2+ metallerinin miktarının ise limitlerden yüksek olduğu gözlenmiştir. Saç boyama sonrası alınan 30 farklı atık suda yapılan AAS analizleri sonucu toplam: Pb2+ 73,918 mg/L, Cu2+ 0,109 mg/L, Fe2+ 50,809 mg/L, Zn2+ 7,900 mg/L, Mn2+ 1,031 mg/L ve Cd2+ 3,522 mg/L olduğu bulunmuştur. Atık suların litresine toplam 137,289 mg ağır metalin karıştığı tespit edilmiştir. Referans renk kartelası kullanılarak boyalardaki metal içerikleride karşılaştırılmıştır. En yüksek metal içeriğinin, özellikle Pb2+, Fe2+, Zn2+ ve Cd2+ metallerinin bulunduğu koyu kumral, natural kestane ve kahverengi renklerinin tonlarında olduğu tespit edilmiştir. Saç boyası atık sularının pH değerlerinin 7-10 arasında olduğu da belir-lenmiştir. Atık sularda bulunan ağır metal derişimleri Su Kontrol Yönetmenliğindeki yasal sınır değerleri ile karşılaştırılmıştır.