Kadın sporcuların kişilik özellikleri ile cinsiyet rolleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırma, kadın sporcuların kişilik özellikleri ile cinsiyet rolleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacı ile yapılmıştır. Araştırmaya, 2018-2019 yıllarında Boks, Muay Thai, Kick Boks, Wushu ve Taekwondo spor branşlarında Türkiye şampiyonası düzeyinde mücadele eden, yaş ortalaması 21.05±2,52 olan, 330 kadın sporcu katılmıştır. Katılımcılara araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu yanında, Friedman ve Rosenman (1974) tarafından geliştirilen Aktaş (1988) tarafından Türkçeye uyarlanan A tipi ve B Tipi Kişilik Tipolojileri Envanteri, Bem (1974) tarafından geliştirilen Özkan ve Lajunen (2005) tarafından Türkçe 'ye uyarlanan BEM Cinsiyet Rolü Envanteri kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, T testi, Mann-Whitney U Testi, ANOVA, Kruskal-Wallis Testi kullanılmıştır. ANOVA Analizinde belirlenen farklılığın hangi gruplardan kaynaklandığının tespitinde Games-Howell Testi, kişilik özellikleri ile cinsiyet rolleri arasındaki ilişkinin belirlenmesinde Spearman Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Sonuç olarak, kadın sporcuların spora başlamasında anne ve babanın etkili olduğu, rol model olan kişinin güçlü, lider ve anlayışlı kişilik özelliğinin yüksek değerlerde olduğu belirlenmiştir. Kick Boks, Muay Thai, Taekwondo, Boks ve Wushu olan sporcular A tipi kişilik özellikleri göstermektedir. Sporcuların A tipi kişilik puanlarında en yüksek Wushu branşında, en düşük Kick Boks branşında olduğu tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan kadın sporcuların, erkeksi cinsiyet rolü ortalaması en yüksek Muay Thai sporcularında, en düşük Taekwondo sporcularında; kadınsı cinsiyet rolü ortalaması en yüksek Taekwondo sporcularında, en düşük Muay Thai sporcularında; belirsiz cinsiyet rolü ortalaması en yüksek Wushu sporcularında, en düşük Taekwondo sporcularında olduğu görülmektedir. Kadınsı cinsiyet rolünün spor yaşı değişkenine göre anlamlı farklılaştığı; erkeksi cinsiyet rolü ve belirsiz cinsiyet rollerinin anlamlı farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sporcuların rol model cinsiyeti kadın olanların kişilik puanlarının, erkek cinsiyetinde kişiyi rol model alan sporcuların kişilik puanlarından anlamlı derecede yüksektir. Belirsiz cinsiyet rolünü gösteren sporcular, rol model aldıkları kişinin en çok şefkatli, anlayışlı, kibar özelliğinden etkilenmektedir. Araştırmaya katılan kadın sporcuların kişilik özellikleri ile cinsiyet rolleri arasında pozitif ve anlamlı ilişki bulunmuştur.