Kadınlar halk fırkasından Türk kadınlar birliğine kadın hareketi ve basına yansıması (1923-1935)

Bu çalışmada Türk Kadın hakları mücadelesinin en önemli dönemi olan 1923-1935 yılları arasında gerçekleşen olaylar ve kazanımlar ve bu mücadelenin basına nasıl yansıdığı konu olarak incelenmiştir. Laiklik, ulus devlet inşası ve modernleşme süreci bağlamında kadınların kavuştuğu yeni sosyal ve siyasal hakların yanı sıra özellikle rejimin kadına atfettiği rol ele alınmıştır. Dünyada kadın haklarının dillendirilmesi, insan haklarının tartışılmaya başlandığı 1789'da Fransa'da imzalanan insan ve yurttaş hakları bildirgesiyle ivme kazanmış, yüzyıllar süren mücadeleler sonucu devletler anayasal düzenlemelerle ve imzaladıkları uluslararası sözleşmelerle bu hakları yasal hale getirmişlerdir. Türk kadınları da Osmanlı'dan beri kazanmak için uğraş verdiği haklarını Mustafa Kemal Atatürk'ün önderliğinde kurulan cumhuriyet rejimi ve reformları kapsamında birçok Batılı ülkeden daha önce elde etmişlerdir. 1924 anayasasında yer alan her Türk kanun önünde eşittir ibaresi ile kadınların seçme ve seçilme hakkına sahip olmaması bir çelişki nedeni olmuştur. Kadınlar bu anayasada yer alabilmek ve hak ettikleri özgürlükleri kazanabilmek için kararlı bir mücadele içine girmişlerdir. Bu amaç doğrultusunda kurdukları kadınlar halk fırkası hükümet tarafından reddedilince, Türk kadınlar birliği adı altında dernekleşerek mücadelelerini bu platformda devam ettirmişlerdir. Dönemin basını bu süreci bazen eleştirerek bazen de destekleyerek yakından takip etmiştir.