Kamu harcamaları ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Türkiye örneği

Geçmişten günümüze artış eğilimi gösteren kamu harcamalarının ekonomik büyüme üzerine olan etkisi literatürde geniş çapta araştırılan konular arasında yer almaktadır. Bu çalışmada da Türkiye ekonomisinde toplam kamu harcamalarının ve kamu harcamaları içinde yer alan savunma, sağlık, eğitim harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi teorik ve ampirik olarak analiz edilmiştir. Çalışmanın ampirik analizlerinde Türkiye ekonomisinin 2006:1-2017:3 dönemine ilişkin üçer aylık veriler kullanılmıştır. Değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisinin varlığı Pesaran, Shin ve Smith, (2001) tarafından geliştirilen sınır testi ile sınanmıştır. Değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkiler Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (ARDL) ile analiz edilmiştir. Toda-Yamamoto nedensellik analizi uygulanarak değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisinin yönü tespit edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre toplam kamu harcamaları, savunma harcamaları, sağlık harcamaları ve eğitim harcamaları ile ekonomik büyüme arasında eşbütünleşme ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Savunma harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki uzun dönemli etkisinin istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü olduğu bulunurken, toplam kamu harcamalarının, sağlık harcamalarının ve eğitim harcamalarının ekonomik büyümeyi uzun dönemde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Kısa dönemde ise çalışmada analiz edilen tüm harcama kalemlerinin ekonomik büyümeyi istatiksel olarak anlamlı ve negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Nedensellik analizi sonuçları ise toplam kamu harcamalarından ekonomik büyümeye doğru tek yönlü, sağlık harcamalarıyla ekonomik büyüme arasında ise çift yönlü nedensellik ilişkisi olduğunu ortaya koymaktadır.