Causality between public expenditure and economic growth: The Turkish case

Ekonomik büyüme ve kamu harcamaları arasındaki ilişki üzerine tartışmalar, değişken sonuçlara sahip birçok akademik çalışmanın öznesi olmuştur. Nedenselliğin yönü üzerine tartışmalar günümüzde dahi devam etse de, nedenselliğin kriz zamanlarında nasıl değiştiği literatürde yeni bir bakış açısıdır. Bu çalışmada, Türkiye'de Wagner Yasası ve Keynes Hipotezinin geçerliliği üçer aylık veriler kullanılarak, 1987-2017 periyodu için ampirik olarak test edilmiştir. Ayrıca, Türkiye'nin çalışma dönemi boyunca başından geçen ekonomik krizlerin (1994, 2001 ve 2008) nedensellik üzerindeki etkileri bulunarak, var olan literatüre yeni bir bakış açısı sunulmuştur. Bu tezde, Johansen eş-bütünleşme ve VECM teknikleri değişkenler arasında ilişkiyi belirlemek için kullanılmıştır. Ayrıca, ekonomik krizlerin temsili için kukla serilerden de yararlanılmıştır. Değişkenlerimiz, GDP ve kamu harcamalarının seviye değerlerinde durağan olmadığı fakat birinci farklar düzeyinde durağanlığa ulaştığı belirlenmiştir. Kukla değişkenler eklenmeden, ana veriler üzerine uygulanan Johansen eş-bütünleşme testi değişkenler arasında negatif bir eş-bütünleşme ilişkisi olduğuna işaret etmiştir. Ancak, kukla değişkenlerin kullanıldığı 4 versiyondan sadece 2'sinde eş-bütünleşme ilişkisi bulunmuştur. Eş-bütünleşme ilişkisine rastlanmayan 2 vakada (1994, 2001) nedenselliğin bulunması için Granger Nedensellik testi uygulanmıştır. Bu vakalarda nedensellik, ekonomik büyümeden kamu harcamalarına doğru olmuştur. VECM sonuçları her vakada kamu harcamalarından ekonomik büyümeye doğru bir uzun dönem nedensellik ilişkisi bulmuştur. 2008 küresel finans krizinin tek başına ve Türkiye'nin başından geçen tüm krizlerin (1994, 2001 ve 2008) kolektif etkisi ise GDP üzerinde negatif, kamu harcamaları üzerinde ise anlamsız olarak bulunmuştur. İki değişken arasındaki uzun dönem ilişki Johansen denkleminde negatif bulunduğundan, ne Wagner Kanunu ne de Keynes Hipotezi Türkiye için geçerli bulunamamıştır.