Kamu inşaat yatırımlarının ihale ve yapım sürecinde karşılaşılan sorunlar: Örnek bir çalışma

Kamu yatırımları ülkemizin ekonomisinde önemli bir yer teşkil etmektedir. Kamu kaynakları kullanılarak yapılacak yatırımlar, merkezi ve yerel yönetimler tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu esasları ve bu kanunda tanımlanan ihale usulleri doğrultusunda gerçekleştirilir. Kamu yatırımlarında parasal olarak en büyük pay yapım işlerine aittir. Kamu inşaat yatırımlarının maddi büyüklüğü, yatırımları hayata geçirmeye talip olan istekli yahut çalışan sıfatıyla her kesimin ilgisini çekmektedir. Kamu yatırımlarının gerçekleşme aşamalarını ihale öncesi süreç ve sözleşme sonrası süreç olarak iki ana başlık altında değerlendirmek gerekmektedir. Yapım işi ihalesi, hazırlık aşamasında sadece görevli kamu personelinin dahil olduğu bir durum iken, ihale sonrasında işin sözleşmeye bağlanması ile birlikte yüklenici ve idare olarak iki ortaklı bir yapıya dönüşmektedir. Sözleşme imzalanması itibariyle oluşan idare ve yüklenici arasındaki paydaşlık durumunun, kamu menfaatleri çerçevesinde sağlıklı bir yönetim ve doğru bir uygulama ile sürdürülmesi adına yaşanan tüm sorunların irdelenmesi, sorunların oluşturduğu durumların değerlendirilmesi ve bu doğrultuda tecrübe edinmek, gelecekteki yatırımların hazırlık ve yapımı aşamasında gerekli özenin gösterilmesi adına önemlidir. İhale öncesi süreç yahut işin yapım sürecinde idare ile yüklenici arasında çözümsüzlük noktasına gelen ihtilaflar, kaynağı her ne olursa olsun, yatırımın tamamlanmasının gecikmesine ya da yarım kalması durumuna sebebiyet verebilir. İnşaat sektörünün gördüğü büyük ilgi, beraberinde hızlı yapım arzusunu ve imalatların kalite standartlarında düşüşü doğurmaktadır. Bu durum, yapım işinin projelendirilmesi aşamasında kısıtlı tutulan zamandan ötürü doğru tasarım ve tercih yapamama, dolayısıyla yapımı sırasında da nitelikli imalattan uzaklaşmaya sebebiyet vermektedir. Bu tez çalışmasında, kamu yatırımlarının gerçekleştirilmesi süreciyle ilgili kanun, yönetmelik ve kurumlar açıklanmış, ihale hazırlık ve yapım sürecinde karşılaşılan sorunlar ile birlikte kamu yatırımlarının yaşam döngüsü ele alınmış, örnek bir kamu yatırımının incelemesi yapılmak sureti ile çözüm önerileri sunulmuştur.