Kan portakallarının bazı çiçek tozu özelliklerinin incelenmesi ve Clementine × kan portakalı melezlerinin SRAP belirteçleriyle belirlenmesi

Kan portakalına (Citrus sinensis Osbeck) ait farklı genotipler ile `Clementine' mandarini (Citrus reticulata Blanco `Clementine') arasında 2010 ve 2011 yıllarında melezlemeler gerçekleştirilmiştir. `Clementine' ana ebeveyn, `Moro' (M), `Sanguinello'(S), `Tarocco'(T) İtalyan çeşitleri ve K1, K2, A1, A2, A3, H1, H2, H3 yerel çeşit genotipleri 11 baba ebeveyn olmak üzere melezlemeler yapılmıştır. Kan portakalının 11 genotipinin 2011 yılı çiçeklerinde başçık sayımı, çiçek tozu miktar, canlılık (TTC) ve çimlendirme testleri yapılmıştır. Üç genotipte (M, S, T) yapılan canlılık testinde %22.15 oranı ile S, sekiz genotipte yapılan teste göre P<0.05 önemlilik derecesinde %44.57 ile A3 ve %40.44 ile H3 diğer genotiplerden yüksek bulunmuştur. Çiçek tozu çimlendirme testine göre %1 agar+%25 sakkoroz ortamında en yüksek çimlenme H3 genotipinin daha sonra A3 genotipinin çiçek tozları, başçık sayısında her bir çiçekteki ortalamalarda 22.2 adet değeri ile `Tarocco' çeşidi, `hemasitometrik lamda' yapılan sayımda bir çiçekteki toplam çiçek tozu sayısında 139357 adet ile A1 genotipi en yüksektir. Melezlemelerde, 2010 yılında toplam 1397 adet çiçeği melezlemeyle 27 meyveden 86 tohum, 2011 yılı için 580 çiçek melezlemeyle 43 meyveden 348 tohum elde edilmiştir. 2011 yılında baba ebeveyni A3 olandan ise 142, H3 olandan 135 tohum eldesi ilerisi için melez tohum ve akabinde melez birey elde etmede ebeveyn olarak kullanılabilir. Bu 86 ve 348 tohum viyollere ekilerek elde edilen melez çöğürler serada yetiştirilip sırasıyla 42 ve 161 melez bitki elde edilmiştir. 2010 yılı 13 melezi ve 2 ebeveyni ile (C, K1) SRAP moleküler belirteçleri kullanılarak melez bireyler ve ana, baba birey arasındaki benzerlik ve farklılıklar belirlenmiştir. Toplamda 24'si polimorfik, 66 bant elde edilmiştir. Polimorfizm oranı%36.4'tür.