Kanser hastaları ve yakınları ile ölümcül olmayan hastalar ve yakınlarının psikolojik bazı değişkenler yönünden karşılaştırılması

Bu araştırmada kanserli hastalar ve yakınları ile şeker hastaları ve yakınlarının bazı psikolojik belirtiler yönünden karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırma grubunu 2000 yılı içerisinde Ekim - Aralık ayları arasında Gülhane Askeri Tıp Akademisi Hastanesi Tıbbi Onkoloji ve Radyasyon Onkolojisi ünitelerinde yatmakta olan 50 kanser hastası ve onların 1. Dereceden yakınları ile aynı hastanenin Endokrinoloji ve Dahiliye Ünitelerinde yatarak tedavi gören 50 şeker hastası ve onların l.dereceden yakınları olmak üzere 200 kişi oluşturmuştur. Araştırma grubuna her hastanın yalnızca bir yakını alınmıştır. Araştırma grubuna Belirti Tarama Listesi (Symptom Check List Revised - SCL 90-R), Durumluk Sürekli Kaygı Envanteri (State Trait Anxiety Inventory) ve araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formları uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS istatistik programında çözümlenmiştir. Kanserli hastalar ve yakınları ile şeker hastaları ve yakınlarının somalizasyon. obsesif- kompülsif, kişilerarası duyarlılık, depresyon, hostilite, fobik kaygı, paranoid düşünce ve genel belirti düzeyleri ile durumluk - sürekli kaygı düzeyleri arasında fark bulunup bulunmadığı t testi ile test edilirken, araştırma grubunu oluşturan hastalar ile 1. dereceden yakınlarının Durumluk ve Sürekli Kaygı puanları ile Belirti Tarama Listesi puanlan arasında bir ilişki olup olmadığı Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı ile incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, hasta grubunda; kanser ve şeker hastalarının durumluk kaygı düzeyleri arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Buna karşılık kanser hastalarının depresyon, paranoid düşünce, fobik kaygı düşmanca duygular ve genel ruhsal belirti düzeyleri ve sürekli kaygı düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Cinsiyete göre her iki hasta grubunda da kadınların depresyon, somatik yakınmalar veVIII genel psikolojik belirti düzeyleri erkeklerden yüksek çıkmıştır. Buna karşılık cinsiyetin, her iki hasta grubunda da durumluk kaygı düzeyine önemli bir etki yapmadığı tespit edilmiştir. Kanser hastalarına tanının söylenilmesi durumuna göre hastaların ruhsal belirti düzeyleri arasında önemli bir fark olmadığı saptanmıştır. Tanısı kendilerine söylenilmeyen kanser hastalarının daha fazla depresyon ve fobik kaygıya sahip oldukları bulunmuştur. Hasta yakını grubunda ise; kanser hastası yakınlarının durumluk kaygı, depresyon, paranoid düşünce, fobik kaygı, obsesif- kompülsif ve genel psikolojik belirli düzeyleri şeker hastalarının yakınlarından daha yüksek saptanmıştır. Ayrıca araştırmada refakatçi olan hasta yakınlarının daha fazla ruhsal belirli gösterdikleri görülmekledir. Ölçekler arasındaki ikili korelasyonlara bakıldığında ise bütün gruplarda Durumluk ve Sürekli Kaygı Puanlan ile Depresyon Puanları arasında pozitif ve anlamlı ilişkilerin olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Psiko-onkoloji, psikolojik belirti, durumluk kaygı, sürekli kaygı