Karaciğer kist hidatiğinde parsiytel kistektomi deneyimimiz

GİRİŞ VE AMAÇ:Karaciğer kist hidatik hastalığı insanların orta konak olduğu E.Granulosus'un larva formu tarafından meydana getirilen bir paraziter enfeksiyondur. Etken; köpek, tilki, çakal, kurt, ayı vb. etçillerin otçulların et ve artıklarını tüketmesi yoluyla etkeni kapmaları neticesinde, bu hayvanların intestinal sistemine girer. Bu yırtıcılara veya dışkılarına temas neticesinde ya da çiğ veya temizlenmeden tüketilen sebze, meyve ve öbür gıda maddeleri ile veya tüketim sularıyla insanlara bulaşmaktadır. İnsan bedenine sıklıkla gastrointestinal trakt ile invaze olup akabinde çok büyük bir oranda portal sistem yokuyla karaciğere geçerek hastalığın büyük bir kısmını burada oluşturur. Ekseriyetle karaciğere yerleşip hastalık oluşturan patojen akciğerde, böbrekte, dalakta ya da başkaca bir organ ve sistemde de hastalık oluşturabilir. Bu çalışmada; kliniğimizde aynı tanıyla tedavi gören hastalara yönelik yaptığımız parsiyel kistektomi klinik deneyimimizi paylaştık. MATERYAL VE METOD: Bu çalışmada kliniğimizde 01 Ocak 2014 ile 31 Aralık 2023 tarih aralığında karaciğerin hidatik kist hastalığından dolayı laparatomiye alınan ve parsiyel kistektomi operasyonu yapılan 100 hasta yaş, cinsiyet, preop andazol kullanım öyküsü, preop PAİR, preop kist granülozus IgG, kistin tipi, en büyük kistin boyutu, kistin tek ya da multikist oluşu, kistin tek ya da çoklu segmentte bulunuşu, preop andazol kullanım öyküsü, intraop kistobiliyer fistül varlığı ve fistül onarımının yapılıp yapılmadığı, postop dren vasfı ve postop ek işlem gerekliliğinin olup olmadığı retrospektif olarak incelendi. BULGULAR: Bizim çalışmamızdaki hastaların 66'sı (%66) kadın, 34'ü (%34) erkekti. Yaş ortalaması 40.7 yıldı. En çok gözlemlenen şikayetler abdominal hassasiyet, kusma ve bulantıydı. Olgularımızın 39 tanesinde preop andazol kullanım öyküsü vardı, 61 tanesi preop andazol kullanmamıştı. 13 tanesinde preop kist granülozus IgG negatif iken, 38 hastada ise pozitifti, 49 tanesinde bakılmamıştı. 9 hastaya daha önce PAİR işlemi yapılmıştı, 91 hastaya yapılmamıştı. Bakılan 100 hastanın tamamında kistler karaciğerde izoleydi, başka organ tutulumu veya kist perforasyonu mevcut değildi. Çalışmaya alınan 100 hastadan 33 hastada tek kist, 67'sinde multi kist mevcuttu. Hastaların 30 tanesinde kist tek segmente lokalizeyken, 70 hastada multisegmenter kist mevcuttu. Ortalama kist çapı; 9.25 cm iken, kistlerinin en küçüğünün yarıçapı 2 cm ve en büyük olanın yarıçapı 10 cm idi. Gharbi sınıflamasına göre 53 (%53) hastada Tip 1 kist görülmüştür. 17 tanesinde Tip 2, 26'sında tip 3 görülmüş olup, tip 4 olan 4 kişiye operasyon uygulanmış. Ameliyat esnasında vakaların 43 tanesinde kistin safra yollarıyla ilişkili olduğu görüldü. İntraop kistobiliyer fistül tespiti yapılan ve kistobilyer fistülü onarılan hastaların 15 tanesinde postop dren vasfı safralıydı. Bunlardan 2 tanesinde postop bilioma gelişti ve yatış süreleri yaklaşık olarak 2 hafta civarında sürdü, 1 tane hastada ise eksternasyon sonrası kist lojunda apse gelişti ve postop 10. Günden sonra tekrar interne edilerek perkütan apse drenajı ve antibiyotik tedavisi verildi. postop dren vasfı safralı olan 15 hastadan 12 tanesine ERCP yapılarak sfinkterotomi yapıldı, bu 12 hastadan 4 tanesine sfinkterotomiye ek olarak ana safra kanalına stent de takıldı, 8 tanesine sadece sfinkterotomi yapıldı. Meydana gelen majör komplikasyon düzeyi biliyer sisteme fistülizasyonu olan grupta %27 iken, ilişkisiz grupta %6.6 olup, anlamlı ilişki saptandı(p<0,001). SONUÇ:Parsiyel kistektomi operasyonunun postop komplikasyon gelişmesi ve hastanede yatış sürecinin uzaması açısından diğer cerrahi tekniklere nazaran dezavantajı bulunmadığından, bu operasyon uygun vakalarda güvenle uygulanabilir. Kliniğimizde yapılan parsiyel kistektomi vakalarında postop en sık görülen komplikasyon safra fistülüydü ve bunların büyük çoğunlunun multikistik ve kist çapı büyük olan hastalardan oluşuyor olmasının yanısıra ameliyat sonrası safra fistülü görülen hastaların içinde Gharbi sınıfına göre tiplendirmede en çok fistül gelişen hastalar tip 1 kist hidatik yapısına sahipken, ikinci sıklıkla postop fistül görülen hastalar tip 3 kistik yapıya sahipti; ancak bunlar istatiksel olarak anlamlı değildi.