Karaciğer nakli yapılan hastalarda immunsupresif tedaviye uyumun yaşam kalitesine etkisi

Bu araştırma karaciğer nakli hastalarının immunsupresif tedaviye uyumlarının yaşam kalitesine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma Ağustos 2023-Kasım 2023 tarihleri arasında İnönü Üniversitei Karaciğer Nakil Enstitüsünde araştırma kriterlerini sağlayan 164 hasta ile tanımlayıcı kesitesel olarak yapılmıştır. Araştırmanın verilerinin toplanmasında ''Hasta Tanıtım Formu'', ''İmmünsupresif Tedaviye Uyum Ölçeği'', ''Kısa Form-36 (SF-36) Yaşam Kalitesi Ölçeği'' kullanılmıştır. Verileri değerlendirmede yüzdelik, ortalama, Manny Whitney, Kruskall Wallis ve Ki-kare testleri kullanılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 51,32±13,87 yıl çoğunluğu erkek olduğu, bireylerin çoğunluğu ilköğretim ve ortaöğretim düzeyinde eğitim aldığı belirlenmiştir. Karaciğer nakil olan hastaların, eğitim durumuna, cinsiyet, sigara ve alkol kullanma durumu, boy, kilo, nakil üzerinden geçen süre, günlük alınan ilaç sayısı, medeni durum, yaş, sürekli ilaç kullanımı gerektiren hastalık durumu, aylık gelirine, immunsupresif ilaç eğitimi alma durumu, astım , şeker, hipertansiyon hastalığına göre İmmunesupresif Tedaviye Uyum Ölçeği (İTUÖ) puan ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir (p>0.05). Karaciğer nakli olan hastaların SF-36 ölçeği alt boyutlarından ''Ağrı'' alt boyutu ile Astım (KOAH) hastalığı olma durumu, SF-36 Yaşam Kalitesi alt boyutlarından ''Ağrı'' alt puanları ile cinsiyet arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Bu çalışmada karaciğer nakli olan hastaların yaşları ve eğitim düzeyleri ile SF-36 Yaşam Kalitesi ölçeği alt boyutlarından ''Fiziksel Fonksiyon'' ve ''Fiziksel Rol Güçlüğü'' puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). SF-36 ölçeği alt boyutlarından ''Vitalite'' alt boyutunun İmmunsupresif Tedaviye Uyum Ölçeği ile arasında düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu bulunmuştur (p<0.05). SF-36 Yaşam Kalitesinin diğer alt boyutları ile İmmunsupresif Tedaviye Uyum Ölçeği ile arasında bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05).