Karaciğer transplantasyon olgularında erken dönem kuvvet eğitiminin fonksiyonel düzeye etkisi

Bu çalışma, yetişkin karaciğer alıcılarında erken dönem kuvvet eğitiminin egzersiz kapasitesi, fiziksel performans, yorgunluk, yaşam kalitesi, periferik ve solunum kas kuvveti üzerine olan etkilerini araştırmak amacıyla yapıldı. Araştırmaya, Memorial Ataşehir Hastanesi Organ Nakli kurulunca karaciğer transplantasyonu gerçekleştirilen, egzersiz grubu (EG, n=15) veya kontrol grubuna (KG, n=15) rastgele atanan 30 birey dâhil edildi. KG'ye preoperatif hasta eğitimi, solunum egzersizleri, hava yolu temizleme teknikleri, aktif/aktif yardımlı egzersizler ve erken mobilizasyondan oluşan pulmoner fizyoterapi; EG'ye, pulmoner fizyoterapiye ek olarak, majör kaslara (deltoid, quadriceps) theraband aracılığıyla progresif rezistif kuvvet eğitimi verildi. Eğitim programı 8 hafta süreyle haftada 5 gün, günde 2 seans olarak uygulandı. Preoperatif ve postoperatif 2, 4 ve 8. haftalarda; egzersiz kapasitesi, fiziksel performans, yorgunluk algısı, yaşam kalitesi, periferik ve solunum kas kuvveti değerlendirildi. Bireylerin başlangıç verileri, gruplar arası karşılaştırmalarda, homojen bir dağılım gösterdi. Grup içi analizde her iki grupta da iyileşme gösteren fiziksel performans ve yorgunluk algısının EG'de, hastalığa özgü yaşam kalitesinin ise KG'de daha fazla geliştiği görüldü (p<0,05). Egzersiz kapasitesi, periferik kas kuvveti, maksimal inspiratuar ve ekspiratuar basınç yalnızca EG'de gelişme gösterdi (p<0,05). Gruplar arası analizde; deltoid kas kuvveti ve yorgunluk algısındaki iyileşme EG lehine istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinde istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,05). Araştırmamızda periferik kas kuvveti ve 6DYM'de minimal klinik anlamlı değişim sırasıyla 0,9 kg ve >37,8 m olarak belirlendi. Karaciğer alıcılarında pulmoner fizyoterapi programıyla birlikte erken dönemde uygulanan kuvvet eğitimi kas kuvveti, egzersiz kapasitesi, fiziksel performans ve yorgunluk algısında gelişmeler sağlayabilir. Hesaplanan minimal klinik anlamlı değişimler, karaciğer transplantasyon olgularında bireye özgü hedefler belirlemede klinisyenler için anlamlıdır.