Karayolu tünel inşaatı projeleri için bir ön maliyet tahmin modeli

Günümüzde ulaşım sektöründe, imalata başlanmadan önce tünel maliyetinin yaklaşık olarak tahmini kamu bütçesi açısından ve yüklenici açısından önem arz etmektedir. Literatürde araştırmacıların tünel zemin özelliklerine bağlı tasarım/modelleme, projelendirme ve kazı sistemleri, kazı destek sistemleri üzerinde birçok çalışmaları olmasına rağmen yaklaşık maliyet üzerine pek az çalışma bulunmaktadır. Bu alandaki boşluktan yola çıkarak, tünel açma yöntemlerinden en yaygın olarak uygulanan Yeni Avusturya Tünel Açma Metodu (NATM) ile açılmış ve imalatları tamamlanmış çeşitli tip tünellerde; kazı ve kazı destek elemanları maliyet hesapları ile süreden bağımsız olarak farklı zemin sınıflarında istenen tip, çap ve uzunlukta bir yaklaşık tünel maliyeti modeli oluşturulmuştur. Tünel maliyetinde destek elemanlarını parametre olarak kullanarak, Çoklu Regresyon Analizine dayalı parametrik yöntem ile oluşturulan modelde; (günümüz enflasyon farkları da gözetilerek) 2023 yılı yol, köprü, tünel, bitümlü kaplamalar, bakım ve trafik işlerine ait (KGM) birim fiyatları kullanılmıştır. 35 adet gözlenen ve 5 adet kontrol grubu farklı zemin sınıfı tünel verisi ile oluşturulan maliyet tahmin modelinde; 1 ano boyu (12,10 m) için determinasyon katsayısı R2 = 0,997 ve ortalama hata payı % 7,06 olan değerler hesaplanmıştır. Oluşturulan bu model ile, düşük hata payıyla hızlı maliyet hesabı yapılarak hem zaman hem bütçe planlama açılarından faydalar sağlanabileceği düşünülmektedir. Bu yöntemin kullanılması ile, istenilen uzunluktaki bir karayolu tünelinin maliyetleri, ilgili zaman için ilgili birim fiyatlar kullanılarak yeniden hesaplanıp, gerek işveren kuruluşlar gerek yapım firmaları için süresel ve maliyetsel faydalar sağlayabilecektir. Yöntemin B1, B2, B3, C2 ve C3 destek sınıfları için uygulanabilir olduğu görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Karayolu Tünelleri, Yeni Avusturya Tünel Açma Metodu (NATM), Maliyet tahmini, Tünellerde kazı destek sistemleri, Regresyon.