Karbamazepin kullanan çocuk hastalarda vasküler risk faktörleri ve ateroskleroz

Amaç: Antiepileptik tedavinin uzun dönemde yan etkiler oluşturduğu bilinmektedir. Bu yan etkilerden biri de aterosklerozdur. Ateroskleroz gelişiminde karbamazepin tedavisinin etkisi ile ilgili araştırmalar yeterli ve net değildir. Bu çalışmanın amacı karbamazepinin; paraoksonaz ve arilesteraz aktivitesi (antioksidan kapasite), lipid profili, oksitlenmiş LDL ve karotid arter intima-media kalınlığı (K-İMK) üzerine etkisini araştırarak ateroskleroz ile ilişkisini değerlendirmektir. Araç ve gereçler: Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nöroloji Bilim Dalı'nda epilepsi tanısı konularak karbamazepin başlanan 2-16 yaş arasındaki 21 hasta çalışmaya dahil edildi. Tüm hastalardan başlangıç, 3 ve 6.aylarda trigliserid, total kolesterol, yüksek dansiteli lipoprotein (HDL), düşük dansiteli lipoprotein (LDL) ölçümleri, LOOH (lipid hidroperoksit), paraoksonaz (PON1), arilesteraz (ARE) düzeyi bakılmıştır. Hastaların K-İMK, sağ ve sol karotis arter bifurkasyonunun 1 cm proksimalinin posterior duvarından, tedavinin başlangıç, 3 ve 6. ayında Vivid 9 4D cihazı lineer prop ile ölçülmüştür. Bulgular: Hasta grubunun 13'ü (%61,9) erkek, 8'i (%38,1) kız idi. Grubun ay ortalaması 111,48± 44,81 saptandı. Hasta grubunda başlangıçta bakılan total kolesterol değeri ile 6.ayda bakılan total kolesterol değerleri arasında anlamlı farklılık saptandı (p=0,002). Hasta grubunun başlangıçta bakılan arilesteraz ve paraoksonaz değeri ile 6.ayda bakılan değerleri arasında anlamlı farklılık saptandı (p=0,001) (p=0,004). Hasta grubunda başlangıçta bakılan sağ-sol K-İMK ile 6.ayda bakılan değerleri arasında anlamlı farklılık gözlenmedi (p=0,966). Sonuçlar: Sonuç olarak, karbamazepin tedavisi alan hastalarımızda serum kolesterol değerlerinde ve antioksidan kapasitede anlamlı artış saptanmıştır. Bu durum lipid panelinin bozulması, oksidan kapasitenin kronikleşmesi için yeterli sürenin geçmediğini düşündürmektedir. Bu hastalarda periyodik olarak uzun dönemde ultrasonografi (USG) ile K-İMK ölçümünün gerekliliği yönünden geniş çaplı benzer çalışmaların yapılması gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Karbamazepin, Epilepsi, Ateroskleroz, Karotid arter intima media kalınlığı