Kardiyovasküler cerrahi hastalarında hızlandırılmış iyileşme protokollerinin hasta sonuçlarına etkisi: Bir sistematik derleme ve metaanaliz

Bu çalışmada, kardiyovasküler cerrahide hızlandırılmış iyileşme protokollerinin hasta sonuçlarına etkisini araştıran çalışmaların sistematik derleme ve meta analiz yöntemi ile incelenmesi amaçladı. Google Scholar, Cochrane Library, Pubmed, Medline, Web of Science, Embase, Ebsco, Scopus ve Science Direct veri tabanlarından ''kardiyovasküler cerrahi'',''ERAS'',''hasta sonuçları'' ve bunlarla ilişkili terimler kullanılarak Ocak 2019- 15 Haziran 2022 tarihleri arasında Türkçe ve İngilizce dilinde yayınlanmış tüm çalışmalar tarandı. Tarama sonucunda 18 araştırma analize dahil edildi. Dahil edilen makaleler, iki bağımsız değerlendirici tarafından incelenmiş olup, çalışmaların metodolojik kalitesi "JBI-Meta analysis of statistics assessment and review instrument-MAStARI'' araçları ile değerlendirildi. Verilerin analizinde Comprehensive Meta Analysis 3 programı kullanıldı. Bulguların Heterojenliği I2 istatistiği ile yayın yanlılığı huni grafiği ve etki büyüklüğü ise Cohen'e göre hesaplandı. Bulguların meta analiz sonuçları değerlendirildiğinde, kardiyovasküler cerrahi hastalarında uygulanan ERAS protokollerinin; genel hasta sonuçları, ağrı, hastanede kalış süresi, yoğun bakımda kalış süresi, deliryum gelişimi, ekstübasyon süresi, mobilizasyon, opioid kullanımı, enfeksiyon gelişimi üzerine etkili olduğu fakat böbrek yetmezliği, aritmi gelişimi, inme, tekrar operasyona alınma üzerine etkili olmadığı sonucuna varıldı. Bu sonucun literatürde yer alan araştırmaların kısıtlı olmasına bağlı kaynaklandığı düşünülmektedir. Buna istinaden ERAS protokollerini içeren daha çok araştırmaların yapılması önerilmektedir.