Kaynak temelli kuram bağlamında eko-yeniliğin işletme performansı üzerindeki etkisi: Antalya sanayi işletmelerinde bir uygulama

Son yıllarda eko-yenilik yenilik davranışındaki en önemli paradigma değişimlerinden biri olarak kabul edilir. Eko-yeniliğin özgüllüğü, teknolojik ilerlemeye ek olarak ekolojik iyileştirmenin, gelişiminin ana nedeni olduğu gerçeğinde yatmaktadır. Bu iki hedefi birleştirerek, eko-yenilik dünyanın ekolojik sorunlarını ve sürdürülebilirlik zorluklarını çözme arayışında birincil araçlardan biri haline gelmesine rağmen, eko-yenilik yazınında keşfedilecek daha çok şey vardır. Eko-yenilik tartışmasının itici güçleri ve önündeki engeller, bunların en önemlilerinden biridir. Daha da önemlisi, eko-yenilik sürecinde bir işletmenin içsel dinamiklerinin ve örgütsel özelliklerinin rolü çok az incelenmiş ve tartışılmıştır. Tartışmaya sağlam bir arka plan sağlamak için, Bölüm 1: Neoliberalizmin zorunlu bir uzantısı olan sürdürülebilirlik kavramını geçmişten günümüze kapitalizmin gelişim çizgisi ve dinamikleri çerçevesinde ele alarak eko-yenilik alanındaki en önemli kuramsal ve ampirik katkıları toplayan ve sunan bir yazın araştırması önermektedir. Bu çalışmaların ışığında, eko-yenilik kavramının ve tanımının hala gelişmekte olduğunu ve politika ve düzenlemenin özellikle eko- süreç yeniliği, eko-örgütsel yenilik ve eko-ürün yeniliği için eko-yeniliğin belirli itici güçleri olarak göründüğünü gösteriyoruz. Bununla birlikte, bazı konular hala tartışmalı olmaya devam etmektedir. Örneğin, daha az katı bazı ekolojik düzenlemelerin ve yayılma süreçlerinin etkisi gibi. Bölüm 2'de, kaynak-tabanlı kuram ve işletmelerin sürdürülebilir rekabet gücü arasındaki ilişki ortaya konulmaktadır. İlk olarak, işletmelerin içsel özelliklerinin eko-yenilik uygulamalarını benimsenmesi üzerinde bir etkisinin olup olmadığı eko-yenilik performans modelleri üzerinden tartışılmaktadır. İkinci olarak kaynak tabanlı eko-yenilik performans modeli ile eko-yenilik performansının geliştirilmesinin işletmeler için eko-rekabetçi üstünlük sağlamanın en önemli bileşeni olduğu kadar aynı zamanda kaynakların doğal bozulmasını azaltmak, çevre dostu fırsatları ve iş ekosistem rekabeti yakalamak için kritik başarı faktörü olarak kabul edilmesi gerektiği savunulmaktadır. Bölüm 3'te, eko-süreç, eko-örgütsel ve eko-ürün yenilik yeteneklerinin işletme performansı üzerindeki etkisini ölçmeye yönelik Antalya ilinde faaliyet gösteren üretim işletmelerinde toplamda 220 işletme yönetici ile görüşme yapılarak bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma da kaynak tabanlı kuram bağlamında eko-yeniliğin işletme performansı üzerindeki etkisini belirlemek ve üretim işletmeleri için bir yol haritası düzenlemek ve böylelikle gelecekte yapılacak olan çalışmalara ışık tutmak amaçlanmıştır. Ampirik analizlerimizin sonucu, eko-yeniliğin işletme performansı üzerinde meydana gelen değişikliklerin marjinal etkilerine işaret etmektedir. Daha da önemlisi, bir işletmenin eko-yeniliğe katılımı, hem sürdürülebilir rekabet gücünün elde edilmesinde hem de ülke ekonomisinin gelişiminde önemli görülmektedir.