Kayıt dışı ekonomi ve emlak vergisi değeri ilişkisi: Gebze örneği

Emlak vergisi değerleri çoğunlukla gayrimenkullerin piyasa değerlerini yansıtmamaktadır. Dolayısıyla hesaplanan emlak vergileri, piyasa değerleri üzerinden hesaplanacak emlak vergilerinden daha düşük olmakta ve emlak vergisinde kayıplar yaşanmaktadır. Ayrıca gayrimenkul sermaye iratlarının vergilendirilmesi ve basit usulde vergilendirme gibi bir takım vergiler, emlak vergisi değerini emsal bedel olarak kabul ettiği için emlak vergisi değerinin gerçeği yansıtmaması bu vergi türlerinde de vergi kayıpları oluşturmaktadır. Emlak vergisi değerlerinin düşük olması, dar anlamda vergi kayıplarını ifade eden kayıt dışı ekonomiyi akla getirmekte ve bu yönüyle emlak vergisi değeri ve kayıt dışı ekonomi arasında bir ilişki ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada Gebze'den konut ve işyeri olarak toplamda 50 adet örnek alınmış, bu gayrimenkullerin toplam emlak vergisi değerleri 6.820.856,37 TL olurken aynı gayrimenkullerin piyasa değerleri toplamı 17.430.000,00 TL olmuştur. Piyasa değerleri toplamının emlak vergisi değerleri toplamından 2,5 kat daha fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Arsalar açısından bakıldığında ise, her mahalleden 5'er sokaktan alınan birer metrekare arsanın (toplam 50 metrekare) toplam emlak vergisi değeri 13.502,75 TL, toplam piyasa değeri ise 130.750,00 TL olmuştur. Piyasa değerleri toplamının emlak vergisi değerleri toplamından 9,68 kat daha fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kayıt Dışı Ekonomi, Emlak Vergisi, Pazar Değeri, Taşınmaz Değerleme