Kıbrıs'ta federatif çözüm arayışlarının teorik çerçevede analizi

Sahip olduğu stratejik konumu itibarıyla tarih boyunca farklı uygarlıklar tarafından kontrol altına alınmak istenmiş olan Doğu Akdeniz'in en büyük adası durumundaki Kıbrıs, yarım yüzyılı aşkın süredir çözümlenememiş uluslararası bir sorunu barındırmaktadır. Günümüzde Kıbrıs'ta bulunan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi isimli iki ayrı devletin tek bir federatif çatı altında birleşip birleşemeyeceği konusu, üzerinde uzlaşma sağlanamamış çok taraflı uluslararası bir anlaşmazlıktır. Federalizm bağlamında çözülmeye çalışılan "Kıbrıs Sorunu"'na yönelik bir çözüm sağlanamamıştır. Kıbrıs'taki soruna yönelik federalizm merkezli ortaya konan modeller ve federalizmin teorik çerçevesi içerisinde yer alan tartışmalar çalışmanın konusu oluşturmaktadır. İlk olarak teorik düzlemde federalizm ele alınmış daha sonra Kıbrıs Sorunu tarafların tezleri ışığında tarihsel bir kurgu içerisinde ortaya konmuştur. Çalışmanın son bölümünde Kıbrıs Sorunu, ortaya konan federalist teorik zeminde ve alternatif modeller farklılıkları ve benzerlikleri ile irdelenmiştir. Bu bağlamda çalışmanın hipotezi: "Kıbrıs Sorunu'nun temeli yönetimsel anlaşmazlığa dayanmaktadır ve bu soruna yönelik çözüm arayışları ile kalıcı barış ve istikrarın sağlanması arasında bir ilişki vardır." olarak kabul edilmiştir. Ayrıca, "federalizm etnik olarak bölünmüş toplumlarda birliğin devamını sağlayabilir mi, farklı alternatif modellere ihtiyaç var mı?" sorularına cevap arayan bu çalışmanın amacı federalizm teorik altyapısı ile Kıbrıs Sorunu'nun gelişmini incelemek ve Kıbrıs Sorunu'na dönük çözüm önerilerini ele almak olmuştur. Çalışmadan elde edilen bulgu; Kıbrıs'ta federalizm bir çözüm olmanın dışında çatışmaları arttıran bir yapıya sahiptir ve bu çerçevede federalizm devlet şeklini de içerisinde barındıran çok yapılı alternatif bir modele ihtiyaç bulunduğu yönündedir. Bu çalışmada kaynak taraması yapılarak betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Üniter Devlet, Federal Devlet, Kıbrıs Sorunu