Keban Baraj Gölü'nde yaşayan tatlısu istakozu (Astacus leptodactylus Esch. 1823) rasyonuna farklı oranlarda ilave edilen vitamin e'nin etkileri

Bu çalışma Temmuz 2002-Ağustos 2003 tarihleri arasında yapıldı. Çalışmada, ilk olarakeşeysel olgunluğa ulaşacak tatlısu istakozu (Astacus leptodactylus) rasyonlarına farklı oranlarda Evitamini katılmasının; tatlısu istakozunun (kerevit) aylık canlı ağırlık artışı, oransal büyüme, spesifikbüyüme oranı, kondisyon faktörü, aylık yem tüketimi, canlı ağırlığa göre günlük yem tüketimi, yemdönüşüm oranı, yem etkinlik oranı, protein etkinlik oranı, yaşama oranı; oniki aylık süre sonundahepatosomatik indeks, kerevit etindeki ve hepatopankreasındaki lipid peroksidasyon düzeyleri ile Evitamini değeri ve ayrıca abdominal yumurta ve I. devre yavru etkisinin ortaya konması amaçlandı.Bu amaçla, bir kontrol (K) ve üç adet deneme (D1, D2, D3) rasyonu hazırlandı. Rasyon öğelerikontrol rasyonuna 65,83 mg/kg E vitamini katkısı sağlamaktadır. Kontrol rasyonuna 34,17 mg/kg,84,17 mg/kg ve 134,17 mg/kg E vitamini (α-tocopherol acetat) katılarak sırasıyla D1, D2, ve D3rasyonları oluşturuldu. Çalışma üç tekrar halinde gerçekleştirildi.Sonuç olarak, araştırmada tatlı su istakozu rasyonlarına [Kontrol (K), Deneme 1 (D1), Deneme 2(D2), Deneme 3 (D3)] farklı oranlarda E vitamini katılmasının; tatlısu istakozunun (A. leptodactylus)canlı ağırlık artışı, oransal büyüme, spesifik büyüme oranı, kondisyon faktörü, günlük yem tüketimi,yem dönüşüm oranı, yem etkinlik oranı, protein etkinlik oranı, yaşama oranı, hepatosomatik indexdeğerleri üzerinde istatistiksel olarak önemli düzeyde etkili olmadığı belirlendi (p>0,05). Abdominalyumurta ve I. devre yavru verimi ile kas ve hepatopankreasda en iyi E vitamini düzeyi 150 mg/kg Evitamini içeren Deneme 2 (D2) rasyonu ile elde edilirken (p<0,001), kas ve hepatopankreasdokularındaki lipid peroksidasyon düzeyini önlemede 100 mg/kg E vitamininin yeterli olduğu tespitedildi. Ayrıca bu çalışmada, lipid peroksidasyonu önlemede E vitamininin yüksek dozları (150 ve 200mg/kg) arasında fark olmadığı da bulundu.Anahtar Kelimeler: Tatlısu istakozu, Astacus leptodactylus, vitamin E, büyüme performansı, lipidperoksidasyonu, abdominal yumurta, birinci devre yavru.