Kemal Tahir'in romanlarında ideolojik söylem

İdeolojik düşünceler, çoğu metin türünde olduğu gibi romanlarda da aktarılabilmekte ve üretilebilmektedir. Yazarlar, kendi ideolojik fikirlerini romanlarda farklı yöntem ve tekniklerle açık ve gizli bir şekilde okuyucuya yansıtabilmektedir. Bu yöntem ve tekniklerden bazıları da dili, kurgusal karakterleri ve romanın kendine özgü yapısını ideolojik düşünceleri kurguya aktarmak için biçimlendirmektir. Bu noktada roman türünün kendine özgü yapısı yazara olanak sağlamaktadır. Dolayısıyla romanlarda yazarının ideolojik fikirlerinin neler olduğu, romana nasıl yansıdığı, nasıl üretildiği gibi soruların cevabına ulaşmak için kullanılan dil, kurgusal karakterler, gerçeklik, yazar ideolojisi ve yazarın kişiliği birlikte yorumlanmayı gerektirmektedir. Bu noktada özellikle dilin toplumsal fikir veya ideoloji tarafından şekillenmiş hali olan söylem, önem kazanmaktadır. Söylem, dilbilimsel bir tarafı olmakla beraber mutlaka sosyal bir bağlama ilişkindir. Söylem kavramının ilintili olduğu birçok terim veya kavram söz konusudur, bu kavramlardan birisi de ideoloji kavramıdır. İdeolojiler, dil kullanımını şekillendirmekte ve ideolojik söylem yapılarını ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışmada Kemal Tahir'in romanlarında yansıttığı veya eleştirdiği ideolojiler; yazar-anlatıcının dili, roman karakterlerinin ifadeleri veya genel olarak romanın söylemi aracılığıyla analiz edilip yorumlanacaktır. Bu doğrultuda dilsel açıdan sözcükler, söz grupları, cümleler veya paragraflara romandaki ideolojik ifadeleri bulmak ve tanımlamak açısından dikkat edilecektir. Marksist ideolojiyi benimseyen bir yazar olarak Kemal Tahir, ideolojisini Türk toplum yapısının sorunlarına çözüm bulma amacıyla dönüştürmüş ve toplumu Batılı ideolojik kalıplardan kurtarmaya çalışmıştır. Bu sebeple ideolojik düşüncelerini köy ve bilhassa tarihi romanlarında daha çok karakterlerin diyalogları aracılığıyla yansıtmış ve kurgulamıştır. Çalışmanın ilk bölümlerinde ideoloji ve söylem kavramları ayrıntılı şekilde açıklanmıştır. Ardından yazarın hayatı, edebi görüşleri ve ideolojisine değinilmiştir. Sonraki bölümlerde ise yazarın konusunu köy ve taşra hayatından alan ve konusunu tarihten alan romanları yansıttığı gerçekliğin farklı olması sebebiyle iki ayrı bölümde ideolojik söylem açısından incelenmiş ve yorumlanmıştır.