Kemik iliği transplantasyonu sonrası hastalarda psikolojik dayanıklılık, stresle baş etme ve post travmatik büyüme

Bu araştırma Kemik İliği Transplantasyonu (KİT) sonrası hastalarda psikolojik dayanıklılık, stresle başetme ve posttravmatik büyüme düzeyini ve bu değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma, 1-30 Kasım 2016 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin hematoloji polikliniğinde kemik iliği transplantasyonu sonrası takip edilen 120 hastayla yapılmıştır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YPDÖ), Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBTÖ), Travma Sonrası Gelişim Ölçeği (TSGÖ) kullanılmıştır. Veriler IBM SPSS 22 programında sıklık, yüzde, ortalama ve korelasyon analiziyle değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda; KİT hastalarında YPDÖ puan ortalaması 120.92±14.3, TSGÖ madde puan ortalaması 3.30±0.54, SBTÖ iyimser yaklaşım alt ölçeği puan ortalaması 14.53±1.1, kendine güvenli yaklaşım alt ölçeği puan ortalamasının 20.94±3.1olduğu saptanmıştır. Hastaların YPDÖ toplam puanıyla, SBTÖ'nün kendine güvenli yaklaşım ve iyimser yaklaşım alt ölçek puanları arasında pozitif yönlü; çaresiz yaklaşım ve boyun eğici yaklaşım alt ölçek puanları arasında ise negatif yönlü anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.05). YPDÖ ile TSGÖ toplam puan ve alt ölçek puan ortalamaları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Bu çalışmada psikolojik dayanıklılık arttıkça posttravmatik büyümenin olumlu olarak arttığı, stresle başetmede iyimser yaklaşım ve kendine güvneli yaklaşım kullanıldıkça posttravmatik büyüme ve psikolojik dayanıklılığın olumlu yönde arttığı belirlenmiştir. Bu zorlu tedavi sürecinden hastanın güçlü ve en az zararla çıkabilmesi için, hemşirelerin, bu hastalara bakım verirken stresle başetme yöntemleri, posttravmatik büyüme ve psikolojik dayanıklılık gibi özellikler açısından hastaları değerlendirmeleri ve geliştirmeye yönelik girişimleri planlamaları önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Kemik İliği Transplantasyonu, Psikolojik Dayanıklılık, Stresle Başetme, Posttravmatik Büyüme, Hemşirelik.