Kemoterapi alan bireylerde periferal nöropatinin yeti yitimi ve anksiyete üzerine etkisi

Bu çalışmanın amacı, nörotoksik kemoterapi (taxan, platin grubu) alan bireylerde periferal nöropatinin yeti yitimi ve anksiyete ile ilişkisini belirlemektir. Tanımlayıcı, ilişki arayıcı tipte yürütülen çalışmanın evrenini Mart 2021-Temmuz 2021 tarihleri arasında bir hastanenin kemoterapi ünitesinde taksan ve platin bazlı kemoterapi ilaçlarından en az bir tanesini alan bireyler oluşturmuştur. Çalışmanın örneklem sayısının hesaplanmasında power analizi sonuçları kullanılmıştır. Çalışmaya en az 3 kür nörotoksik kemoterapi alan, 18-65 yaş arasında olan ve çalışmaya katılmaya onam veren 180 hasta dahil edilmiştir. Araştırmada veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu, Advers Olaylar için Ortak Terminoloji Kriterleri Versiyon 5.0-Periferal Nöropati, Kısa Yeti Yitimi Anketi ve Beck Anksiyete Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Çalışmada nörotoksik kemoterapi alan bireylerde periferal nöropati sıklığı %73,3 olarak saptanmıştır. Nöropati şiddeti grade 0 olan hastaların %30,8'inde, grade 1 nöropatisi olan hastaların %51,9'unda, grade 2 ve 3 nöropatisi olan hastaların %17,3'ünde orta düzeyde yeti yitimi olduğu ve hastaların yeti yitimi puanlarının nöropati şiddetine göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0,05). Nöropati şiddeti grade 0 olan hastaların %29,4'ünde, grade 1 nöropatisi olan hastaların %41,2'sinde, grade 2 ve 3 nöropatisi olan hastaların %29,4'ünde orta düzeyde anksiyete olduğu ve hastaların anksiyete puanlarının nöropati şiddetine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır (p<0,05). Nöropati gelişen bireylerde cinsiyet, metastaz durumu, radyoterapi alma, daha önce kemoterapi tedavisi alma ve tanı süresine göre yeti yitimi düzeylerinin anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Çalışmamızda nöropati sıklığının yüksek olduğu, nöropati şiddetinin anksiyete ve yeti yitimi düzeyleri ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Nöropati semptomlarının hastalar üzerindeki etkilerine yönelik daha fazla çalışma yapılması, nöropatinin akut ve kronik etkileriyle başa çıkmaya yönelik girişimlerin hemşirelik bakımına dahil edilmesi önerilmektedir.