Kentlerde dikey bahçe uygulamalarının sürdürülebilir kalkınmaya etkisi: İstanbul kent meydanları üzerinden öneriler

Dikey bahçe; akarsularda, nehir kenarlarında, kayalarda, mağaralarda ve dağlık bölgelerde doğal olarak yetişen bitkilerin, nüfus yoğunluğunun artışıyla kentlerde kişi başına düşen yeşil alanın azalması ve meydana gelen çevresel sorunlar neticesinde dikey bahçelerin taşıyıcı sistemler yardımıyla bitkisel alanların bina cephelerine tasarlanması düşüncesi ile ortaya çıkmış bir tasarım olgusudur. Kentlerdeki hızlı nüfus artışı sonucu meydana gelen yapılaşma ve kentleşme sonucunda kişi başına düşen yeşil alan miktarının azalmasına yol açmıştır. Bu durum, sürdürülebilir kentler kazanmak için yapılan araştırmaları önemli kılmıştır. Dikey bitkilendirmenin; binaların yazın soğuk, kışın sıcak olmasını sağlayarak ısı kaybını azaltmak, doğal bir ısı ve ses yalıtımını sağlamak, havadaki kiri tozu temizlemek, kent iklimini dengede tutmak, kentte doğa ile iç içe bir yaşam ortamı oluşturmak, kentin sosyal ortamlarına katkıda bulunmak, kentliler için yeni bir istihdam alanı yaratmak ve kentin estetik değerlerini yükseltmek başta olmak üzere pek çok faydaları bulunmaktadır. Dikey bahçelerin özellikle kent meydanlarına da çok büyük katkısı bulunmaktadır. Araştırma materyali olarak İstanbul Kenti'nde; Beyoğlu, Üsküdar ve Kadıköy İlçeleri seçilmiştir. Dikey bahçelerin bu ilçelerde uygulanabilecek alanlar ve öneri dikey bahçe tasarımlarının hazırlanması konusunda bu çalışma yapılmıştır. Bu araştırma iki aşamalı olarak yürütülmüştür. Çalışmanın birinci aşamasında, konu ile alakalı literatür taramaları yapılmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında ise; araştırma alanı olarak seçilen ilçelerdeki meydanlar incelenmiştir. Tez kapsamında İstanbul'da uygulanabilecek dikey bahçelerin işlevleri çevresel, sosyal ve ekonomik açıdan değerlendirilerek, kentin ve uygulanan meydanın sürdürülebilirliğine katkı sağlayacak önerilerin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Sürdürülebilirlik açısından sağlıklı kentler için, dünyada doğru bir şekilde uygulanmış dikey bahçe örneklerinde görüldüğü gibi doğal bitki örtüsüne dayalı sürdürülebilir düşey yeşil sitem tasarımlarının oluşturulması gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı meydanlarda uygulanabilecek olan ve uygulanacak meydana farklı bir perspektif kazandırdığı düşünülen dikey bahçelerin yaygınlaştırılması adına; İstanbul Kenti'nin trafik ve yaya yoğunluğunun olduğu meydanlarda uygulanabilecek cepheleri tespit edip ve bu amaçla bölge ve çevre koşullarına uygun dikey bahçe önerileri sunmaktır. Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik, Kentsel sürdürülebilirlik, Meydan, Dikey bahçeler