Kentsel alanlarda sessiz/sakin işitsel peyzajların belirlenmesine yönelik bir yaklaşım ve Türkiye için bir model önerisi

1970'li yıllarda yapılan işitsel peyzaj çalışmalarında, nitelikli ses ortamlar olarak değerlendirilen sessiz/sakin alanlar, 2000'li yıllara gelindiğinde AB üye ülkeleri için yürürlükte olan 2002/49 /EC sayılı Çevresel Gürültü Direktifi'nde ve Türkiye'de yürürlükte olan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği'nde kentsel alanlarda akustik konfor düzenlemeleri kapsamında, belirlenmesi ve korunması gereken "yerleşim yeri içindeki sessiz/sakin alanlar" olarak yer almıştır. Bu durum bilimsel çalışmaların konu özelinde ilerlemesini hızlandırmıştır. Tez kapsamında mevzuat doğrultusunda yerleşim yeri içindeki sessiz/sakin alanların belirlenmesi için, çok kriterli karar verme yöntemlerinden olan Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ile Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı Ağırlıklı Toplam Analizi (WSA) yapılmasına dayanan bir yaklaşım geliştirilmiş ve kavramsal modeli açıklanmıştır. Yaklaşımın kavramsal modeli tüm aşamaları ile Türkiye için sırasıyla takip edilerek, sessiz/sakin alan belirleme model önerisinin teorik kurgusunun yapılması ve teorik kurgunun uygulanabilirliğinin alan çalışmaları (İstanbul Tarihi Yarımada ve Eskişehir) ile araştırılması sonucunda, işitsel peyzaj yaklaşımı ile sessizlik/sakinlik algısında etkili olan başlıca faktörlerin dahil edildiği, kapsamlı ve kolay uygulanabilir bir sessiz/sakin alan belirleme yaklaşımı ve model önerisi geliştirilmiştir.