Kişilik ve dindarlığın müziğe yönelik eğilimlerle ilişkisi üzerine nicel bir araştırma

Bu çalışma, bireylerin kişilik özellikleri ile dinî yönelim biçimlerinin müziğe yönelik tutum ve eğilimleriyle olan ilişkisini incelemektedir. Araştırma, kişilik ve dindarlığın müzik yönelimi üzerindeki etkilerini ortaya koymayı amaçlayan ilişkisel tarama modeline dayalı nicel bir tasarım çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini Türkiye'de yaşayan 18 yaş ve üzeri 424 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler çevrim içi anket yöntemiyle toplanmış; veri toplama sürecinde Kişisel Bilgi Formu, Müzik Yönelim Ölçeği ve Müzikal Unsurlar Ölçeği, Beş Faktör Kişilik Ölçeği kısa formu ile Yeniden Yapılandırılmış Müslüman Dinî Yönelim Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı aracılığıyla analiz edilmiş; betimsel istatistikler, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Bulgular, müziğe yönelik yönelim ile dinî yönelim arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki bulunduğunu göstermektedir. Kişilik boyutları açısından ise özellikle uyumluluk ve deneyime açıklık ile müzik yönelimi arasında düşük ve orta düzeyde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre, kişilik özellikleri ve dinî yönelim değişkenlerinin birlikte ele alındığı model istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş ve müziğe yönelik yönelimdeki varyansın yaklaşık %13'ünü açıkladığı belirlenmiştir. Modelde en güçlü yordayıcı değişkenin dinî yönelim olduğu, uyumluluk boyutunun ise sınırlı düzeyde katkı sağladığı görülmüştür. Elde edilen bulgular, müziğe yönelik yönelimin yalnızca kişilik özellikleriyle değil, aynı zamanda dinî yönelim biçimleriyle de ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu durum, müzikle kurulan ilişkinin bireysel psikolojik özelliklerin yanı sıra inanç temelli yönelimler çerçevesinde de şekillendiğine işaret etmektedir. Çalışma, kişilik, dindarlık ve müzik yönelimi arasındaki ilişkileri birlikte ele alarak ilgili literatüre katkı sunmaktadır.