Klasik Batı ve İslam düşüncelerinde siyasi iktidarın meşruiyeti üzerine yaklaşımlar: Mukayeseli bir inceleme

Siyasi iktidarın meşruiyeti siyasetin temel problemlerinden biridir. Meşruiyet kelimesinin gerek Doğu gerekse Batı dillerindeki ifadesinin yasa ile bağlantılı olması meseleyi daha da derinleştirmektedir. Çalışmada meşruiyetin tanımlaması yapılmaya çalışılarak onun sadece bir defa kurulmayıp devamlı olarak kurulmaya devam ettiği gösterilmiştir. Bu bağlamda klasik ve modern meşruiyet teorileri açıklanmıştır. Bu çalışmada İslam düşünce dünyasında sırası ile Maverdi, Gazzali, Nizamülmülk, İbn Hazm ve Batı'da yine sırasıyla Salisbury'li John, Thomas Aquinas ve Padua'lı Marsilio'nun iktidarın meşruiyeti üzerine fikirleri incelenmiştir. İslam ve Batı mütefekkirlerinin iktidarın meşruiyetine dair fikirleri incelenmiş ve istikrar, emniyet ve barış arayışları dahilinde teoride devamlı olmakla beraber uygulamada kurucu meşruiyeti onaylamak zorunda kaldıkları neticesi ortaya çıkmıştır. Ortaçağ mefhumlarıyla düşünen mütefekkirlerin herhangi bir otorite yokluğunu tahayyül edemedikleri ve doktrinlerini de buna göre şekillendirdikleri görülmektedir. Kimi zaman teorilerine ters olsa da fiili durumu kabul ettikleri müşahede edilir. Dini ve siyasi otoriteler arasındaki gerilim çalışmalarına yansımıştır. Bu yüzden değerlendirme yapılırken bu göz önüne alınarak çalışma sonlandırılmıştır.