KOAH'lı bireylerde dispne, sosyal destek ve yaşam kalitesinin belirlenmesi

Bu çalışma, KOAH'lı bireylerin dispne, sosyal destek, yaşam kalitesi düzeylerini ve sosyal destek ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipteki bu çalışma, 31 Mayıs 2021-15 Mart 2022 tarihleri arasında bir eğitim ve araştırma hastanesinin göğüs hastalıkları ve göğüs cerrahisi yerleşkesinde tedavi gören, 181 KOAH'lı bireyle yürütülmüştür. Çalışmada veriler, Hasta Tanıtım Formu, KOAH Değerlendirme Testi (CAT), Modifiye Borg Skalası (MBS), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve St. George Solunum Anketi (SGRQ) kullanılarak toplanmıştır. Post Hoc Power analiz sonucuna göre çalışmanın gücü %99 olarak belirlenmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 kabul edilmiştir. KOAH'lı bireylerin %82,9'unun erkek, %69,1'inin evli ve yaş ortalamasının 67,86±9,14 olduğu saptanmıştır. Bireylerin %63,0'ının sigarayı bıraktığı, %24,9'unun pasif içici olduğu, %76,8'inin KOAH'tan başka kronik hastalığının olduğu ve %40,3'ünün ailesinde de KOAH hastası olduğu saptanmıştır. Bireylerin %92,8'inin dispne için inhaler ilaç kullandığı, %35,4'ünün kontrollere düzenli gittiği, %91,2'sinin hastalığı süresince yakın çevresinden yardım aldığı, %90,6'sının üzüldüğünde veya mutlu olduğunda kendisini destekleyen birisinin olduğu saptanmıştır. Ayrıca bireylerin %79,6'sı hastalığının yaşamını yüksek düzeyde olumsuz etkilediğini bildirmiştir. Bireylerin CAT puan ortalaması 30,58±7,15; MBS puan ortalaması 7,56±2,14; ÇBASDÖ puan ortalamaları toplam 50,92±18,56 ve alt boyutları sırasıyla, Aile 12,03±7,77; Özel Bir İnsan 22,39±6,05; Arkadaş 16,50±6,68'dir. SGRQ puan ortalamaları toplam 75,93±13,25 ve alt boyutları sırasıyla, Semptom 77,31±16,10; His 66,29±16,95; Aktivite 92,07±12,02'dir. CAT ile SGRQ toplam puan ortalaması arasında anlamlı, pozitif yönlü ve yüksek düzey ilişki (r=0,749; p<0,0001), MBS ile SGRQ toplam puan ortalaması arasında anlamlı, pozitif yönlü ve orta düzey ilişki olduğu saptanmıştır (r=0,661; p<0,0001). ÇBASDÖ ile SGRQ toplam puan ortalamaları arasında anlamlı, negatif yönlü ve orta düzey ilişki olduğu saptanmıştır (r=-0,421; p<0,0001). Bireylerin sağlık durumunun kötü, dispne şiddetinin çok ciddi, algıladıkları sosyal desteğin orta düzeyde ve yaşam kalitesi düzeyleri düşük bulunmuştur. Sağlık durumu, dispne şiddeti ve algılanan sosyal destek yaşam kalitesi düzeyi ile ilişkilidir, KOAH'lı bireylerde bu durumların değerlendirilmesi, tedavi ve bakıma entegre edilmesi önerilmektedir.