KOBİ'lerin finansal okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma: Tokat ili örneği

Finansal okuryazarlık finansal araçlar, kavramlar ve işlemler hakkında bilgi sahibi olmayı ve sahip olunan bilginin etkin bir şekilde kullanım süreci olarak tanımlanmaktadır. KOBİ'ler ekonomideki yoğunlukları ve büyük yapılı işletmelerin faaliyetlerini rahat yürütebilmeleri açısından ülke ekonomilerinde önem arz etmektedirler. Gelişmekte olan ülkelerde küresel şirketlerin yetersizliği istihdam yükünü KOBİ'lerin sırtına yüklemektedir. Bu durumda KOBİ'lerin finansal bilgilerinin yükseltilmesi toplumsal bir sorumluluk haline gelmesine yol açmaktadır. Tez çalışmasının amacı, Tokat ilinde faaliyet gösteren KOBİ'lerin finansal okuryazarlık düzeylerini belirlemektir. Çalışma Tokat ilinde daha önce KOBİ'lerin finansal okuryazarlık düzeylerini belirlemeye yönelik bir çalışma olmaması nedeni ile literatüre katkı sağlayacaktır. Çalışmada KOBİ'lerin finansal okuryazarlık seviyelerinin belirlenmesi için anket yönteminden faydalanılmıştır. Çalışmanın örneklemi kota örnekleme yöntemi ile belirlenen 370 KOBİ yöneticisi oluşturmaktadır. Yapılan analiz sonuçlarına göre KOBİ'lerin finansal okuryazarlık düzeyi ile eğitim durumu, işletmelerin faaliyet yılları, KOBİ yöneticilerinin yaşları, işletmedeki pozisyonları, borçlanma tercihleri, teşvik kullanım durumları ve finansal okuryazarlık eğitimi alma durumları arasında anlamlı farklılıklar oluşmuştur. Cinsiyet faktöründe kadın erkek dağılımının dengeli olmayışı nedeni ile analiz yapılamamıştır. Eğitim seviyesi yükseldikçe finansal okuryazarlık seviyesinin yükseldiği, daha genç yaştaki KOBİ yöneticilerinin finansal araç ve kavramlara daha hâkim olduğu, teşviklerden faydalanan KOBİ'lerin finansal okuryazarlık seviyelerinin daha yüksek olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Tüm bu durumların dışında genel olarak KOBİ'lerin finansal eğitim seviyelerinin düşüklüğü ve bu duruma paralel olarak finansal okuryazarlık seviyelerinin düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar ışığında KOBİ'lere çeşitli destek programları ile eğitimler sunulmalıdır. Bu destek programları sonucunda katılımcıların verileri denetlenmeli ve ölçülerek yeni sonuçlara göre programlar güncellenmelidir. KOBİ'lerin istihdama ve ekonomiye katkıları düşünüldüğünde, KOBİ'lerin desteklenmesi ve finansal okuryazarlık konusunda eğitimlere tabi tutulması toplumsal sorumluluk haline gelmektedir.