Financial literacy
145 theses under this subject heading
Finansal okuryazarlık araştırmaları üzerine bir inceleme
Bireylerin aldıkları finansal kararların kalitesinin finansal bilgi, beceri ve tutumlarına bağlı olduğu ve bununla finansal okuryazarlık arasında yüksek düzeyli bir ilişkinin var olduğu hususu son yıllarda önemli bir araştırma konusudur. Nitekim bir ülke ya da toplumun refah düzeyi ve yaşam kalitesi ile o ülke veya toplumu oluşturan bireylerin finansal okuryazarlık düzeyleri arasında o derece yüksek bir ilişkinin olduğunu söylemek mümkündür. Bu bağlamda yürütülen pek çok araştırma, dünya nüfusunun büyük bir bölümünün ekonomiye tam olarak katılmak veya kendi finansal gelecekleri hakkında bilinçli kararlar almak için ihtiyaç duydukları finansal bilgiden yoksun olduğunu göstermektedir. Bu durumun Türkiye için de geçerli olduğunu, Türkiye'de yapılan çeşitli araştırmaların sonuçlarında açıkça görebilmekteyiz. Ayrıca öğrencilerin finansal okuryazarlık seviyeleri, yetişkinlik yıllarında finansal ve hatta siyasal karar verme üzerindeki etkisi nedeniyle dünya çapında da ilgi görmektedir. Türkiye'nin düşük finansal okuryazarlık konusundaki karnesine paralel olarak, Türkiye'deki üniversite öğrencilerin, sürekli olarak krizlerle karşılaşan bir ekonominin gelecekteki katılımcıları oldukları göz önüne alındığında, finansal okuryazarlık seviyelerinin büyük bir önem taşıdığı anlaşılabilmektedir. Bu durum finansal okuryazarlık düzeyinin arttırılması için finansal eğitimin gerekliliğini ortaya çıkarır. Böyle bir eğitimin daha verimli olarak yürütülmesi için çalışmalara finansal okuryazarlık düzeylerinin tespiti ile başlanılmalıdır. Bu nedenle, bu çalışmanın amacı, Türkiye'de eğitim gören üniversite öğrencileri arasında finansal okuryazarlık düzeylerini belirlemektedir. Bu amaç doğrultusunda; üniversite öğrencilerinin finansal okuryazarlık düzeylerini artırmak için ne tür eğitimler verilmesi gerektiği noktasında öngörü sahibi olunacaktır.
Okul öncesi dönemde verilen finansal okuryazarlık becerileri üzerine öğretmen ve ebeveyn görüşleri
ÖZET OKUL ÖNCESİ DÖNEMDE VERİLEN FİNANSAL OKURYAZARLIK BECERİLERİ ÜZERİNE ÖĞRETMEN VE EBEVEYN GÖRÜŞLERİ Zehra BEYAZYÜZ 2025/Sayfa: XIII+102 Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönemde finansal okuryazarlığa ilişkin öğretmen ve ebeveyn görüşlerini ortaya koymaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Siirt il merkezinde bulunan bir ilkokula bağlı anasınıflarında görev yapan ve ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilen 10 okul öncesi öğretmeni ile aynı kuruma devam eden çocukların 20 ebeveyni oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Görüşmeler yüz yüze gerçekleştirilmiş; elde edilen ses kayıtları yazılı metne dönüştürülmüş ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, öğretmen ve ebeveyn görüşleri olmak üzere yapılandırılmıştır. Elde edilen bulgular, ebeveynlerin çocukların finansal okuryazarlık gelişimine rol model olma ve günlük yaşam pratiklerine çocukları dâhil etme yoluyla katkı sağladığını; ancak ebeveynlerin finansal bilgi ve farkındalık düzeylerindeki sınırlılıkların süreci kısmen olumsuz etkileyebildiğini göstermektedir. Ayrıca öğretmen ve ebeveyn görüşleri, oyun temelli etkinliklerin, somut yaşantıların, zengin materyal kullanımının ve etkin okul–aile iş birliğinin finansal okuryazarlık becerilerinin kazandırılmasında önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak, finansal okuryazarlık ve tüketim bilincinin okul öncesi eğitim programlarına sistematik bir şekilde dâhil edilmesi, öğretmenlerin bu alandaki mesleki yeterliklerinin geliştirilmesine yönelik eğitim olanaklarının artırılması ve ebeveyn farkındalığını güçlendirmeye yönelik okul temelli projelerin yaygınlaştırılması gibi öneriler geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Okul öncesi eğitim, finansal okuryazarlık, öğretmen görüşleri, ebeveyn görüşleri, tüketim bilinci, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli.
Bibliometric analysis of articles on financial literacy
This study aims to provide a comprehensive bibliometric analysis of academic studies on financial literacy, covering the period 1997 to 2025. Initially, the content of 164 scientific articles was analyzed to review the research literature related to the study variables. Subsequently, 4341 articles were analyzed using data from the Web of Science database. These analyses aimed to discover publication patterns, collaborative networks between authors and institutions, and common topics or keywords. The data were analyzed using the Microsoft Excel and VOSviewer software. The findings of this study reveal that the publication of articles on financial literacy has increased significantly, especially after 2018, indicating the increasing attention of researchers to this field. Additionally, frequently used keywords such as "financial literacy", "financial education", and "financial inclusion" were identified, which indicate the main areas of research. In addition, most of the articles come from the fields of economics (1474 articles), business finance (931 articles) and business (706 articles). University of Pennsylvania has the most cited articles (7395 times), followed by George Washington University (5942 times) and Dartmouth College (3979 times). Prominent and highly cited authors such as Lusardi, A. and Mitchell, O. S. were identified as well.
Finansal okuryazarlık açısından ortaöğretim matematik dersi öğretim programı ve ders kitaplarının incelenmesi
Bu çalışmanın amacı 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından onaylanarak uygulamaya konulan ortaöğretim matematik dersi öğretim programı ve ortaöğretim matematik ders kitaplarının finansal okuryazarlık becerileri açısından incelenmesidir. Doküman incelemesi ile yürütülen bu çalışmanın veri kaynaklarını, 2018 Ortaöğretim Matematik Dersi Öğretim Programı ile 2021 yılı 2770 nolu Tebliğler Dergisi'nde yayımlanan ders kitabı listesinde fen liseleri haricindeki diğer tüm resmi ve özel ortaöğretim kurumlarında okutulan TTKB onaylı altı ortaöğretim matematik ders kitabı (9-12. sınıflar ve temel düzey 11-12. sınıflar) oluşturmaktadır. Veriler, 2012 Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (Programme for International Student Assessment, [PISA]) finansal okuryazarlık kapsamında İçerik, Süreç ve Bağlam olmak üzere üç temel finansal okuryazarlık boyutu ve alanyazın taraması sonucu finansal okuryazarlığın üç temel bileşeni olarak belirlenen finansal bilgi, finansal tutum ve finansal davranış bileşenleri doğrultusunda araştırmacılar tarafından geliştirilen Finansal Okuryazarlık Doküman İnceleme Formu aracılığıyla toplanarak içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda finansal okuryazarlık kavram, boyut ve bileşenlerine öğretim programında sınırlı kapsamda yer verildiği; sınıf düzeylerine göre dağılımının sistematik olmadığı; ders kitaplarında ise yer verildiği fakat sınıf düzeylerine göre dağılımının düzensiz olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca ders kitaplarının öğretim programına göre finansal okuryazarlık açısından daha zengin bir içeriğe sahip olduğu görülmüştür. Yürütülen bu çalışmanın son yıllarda birçok ülkenin eğitim programlarında temel yeterliliklerden biri olarak kabul gören finansal okuryazarlık becerisinin eğitim-öğretim sürecindeki öneminin anlaşılmasına, ortaöğretim matematik dersi öğretim programı ve ders kitaplarındaki durumunun belirlenerek, gelecekte yapılacak program geliştirme veya güncelleme çalışmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
İslami finansal okuryazarlık: Vergi müfettişleri üzerine bir araştırma
Kişinin yaşamını planlamak, tercihlerini elde etmek ve gerektiğinde bu süreçte istediği an istediği müdahaleyi yapabilmesi günümüz kapitalist düzeninde çoğunlukla "para" ile mümkün kılınabilmektedir. Parayı elde etme, koruma ve daha da artırma çabası ise sağlam bir finans yönetimi gerektirmektedir. Söz konusu finans yönetiminin başarısı ise finansal okuryazarlık kavramı ile doğru orantılı ve güçlü bir ilişki içerisindedir. Tam bu noktada küresel ekonominin benimsediği ve İslam dinince yasak olan bazı finansal enstrümanların İslam dinine uyarlanması ve bu husustaki finansal kararların dinin gerektirdiği inanç ve değerlere zıt düşmemesi İslami finans kavramını ve önemini ortaya çıkarmıştır. İslami finans kavramını anlamak, günlük hayata ve İslami değerlere uygunluğunun farkındalığı ile alınacak finansal kararlara uygulayabilmek ise İslami finansal okuryazarlık düzeyinin geliştirilmesiyle mümkün olacaktır. Bu çalışmada ulusal ve uluslararası ölçekte önemi artan İslami finansal okuryazarlık düzeyi ve özelinde İslami finans ürünlerinin ne kadar bilinir olduğu, ekonomik aktörlerden biri olan Vergi Müfettişleri için ölçülmeye çalışılmıştır. Türkiye'de görev yapan 289 Vergi Müfettişine "Google Forms" ile hazırladığımız anket ulaştırılmıştır. Bu anket çalışmasının sonuçlarından elde edilen veriler de SPSS programı ile analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda İslami finans ürünlerine ilişkin bilgi düzeyinin cinsiyet, öğrenim durumu ve unvana göre anlamlı bir farklılık gösterebildiği görülmüştür. Demografik değişkenlere göre en yüksek farklılık gösteren ürünlerin Müşareke ve Müdarebe olduğu; Sukuk, Riba ve Murabaha ürünlerine ait bilgi düzeyinin ise hiçbir demografik değişkene göre farklılık göstermediği görülmüştür. Ayrıca çalışma bölgesi değişkenine göre bilgi düzeyinin farklılık göstermediği görülmüştür. Sonuç olarak vergi müfettişlerinin İslami finansal okuryazarlık düzeyinin düşük olduğu tespit edilmiştir.
The role of financial literacy in promoting financial inclusion
Financial literacy plays an enormous role in enhancing inclusive finance by providing consumers with the skills and knowledge needed to access and utilize formal financial products and services efficiently. As one of the most critical challenges for financial inclusion, this research investigates the effect of financial literacy on financial inclusion in Sub-Saharan East African countries reported by the global Findex data base (2021). In developing African countries majority of the population, especially in rural areas remains out of service from formal financial institution system. Utilizing Data from the World Bank's Global Findex database (2021), the study employs logistic regression to analyze how financial literacy and other related variables impacts financial inclusion (access to formal bank account). The study also includes essential inclusion barriers such as structural obstacles, socio-cultural factors and economic levels to assess their moderating impacts on financial inclusio. The study finds that financial literacy proxied as educational level significantly improves financial inclusion, yet its influence is constrained by contingent barriers for each circumstance of the country. The study revealed that most barriers such as poverty, lack of necessary documentation and distance from formal financial institution are significantly impact financial inclusion. The research also highlights the need for integrated policy interventions that combine financial education with tackling inclusion barriers to provide appropriate financial products and services to the unprivileged population in the country.
İlköğretim matematik öğretmenlerinin finansal okuryazarlık düzeyi üzerine bir araştırma: Isparta ili örneği
Bu araştırmada ilköğretim matematik öğretmenlerinin finansal okuryazarlık düzeylerini incelemek ve bu düzeylerin demografik değişkenlere göre (yaş, cinsiyet ve gelir durumu) değişkenlik gösterip göstermediğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Isparta ili ve ilçelerinde görev yapan 300 matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma evrenini temsil edecek büyüklükte olan 175 kişilik örnekleme ulaşarak araştırma verilerinin toplanması gerçekleştirilmiştir. Çalışmada finansal okuryazarlık; gelir yönetimi, tasarruf, borç yönetimi ve yatırım bilgileri ele alınmaktadır. Veri toplama aracı olarak anket kullanımına gidilmiş ve elde edilen veriler tanımlayıcı istatistiki yöntemlere tabi tutulmuştur. Veriler normal dağılım varsayımını sağladığı için parametrik analizlerden yararlanılmıştır. İkili grupların karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t-testi, çoklu grupların karşılaştırılmasında ise ANOVA analizinden faydalanılmıştır. Araştırma bulgularına göre ilkokul matematik öğretmenlerinin büyük bir çoğunluğu orta düzey finansal okuryazarlığa sahip olup katılımcıların hiçbirinin finansal okuryazarlığı düşük olarak nitelendirilen alana girmemiştir. Geçerli çalışma, öğretmenlerin finansal farkındalıklarını arttırmaya yönelik programların geliştirilmesi ve finansal eğitim politikalarının güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekmektedir. Araştırmanın bulgularına göre katılımcıların finansal okuryazarlık düzeyleri cinsiyet, yaş ve gelir durumu gibi değişkenlere göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Finansal okuryazarlık, finansal eğitim ve bunların ekonomik sonuçları hakkındaki güncel literatürü analiz ederek, bireysel düzeydeki müdahalelerin ötesine geçen ve finansal karar almayı şekillendiren yapısal ve kurumsal faktörleri ele alan daha kapsamlı bir finansal okuryazarlık yaklaşımına olan ihtiyacı vurgulamaktadır. Bu araştırmanın bulguları, bireylerin ve toplulukların finansal manzarayı şekillendirmede aktif olarak yer almasını sağlayan daha bütünsel ve kapsayıcı bir finansal okuryazarlık yaklaşımına olan ihtiyacı vurguladıkları için politika yapıcılar, eğitimciler ve finansal kurumlar için önemli çıkarımlara sahiptir.
Finansal okuryazarlık: Yüzüncü Yıl Üniversitesi ve Trakya Üniversitesi İİBF öğrencileri üzerine bir çalışma
Bu araştırmanın temel amacı, üniversite öğrencilerin finansal okuryazarlık düzeyinin ölçülmesi ve üniversite öğrencilerinin finansal okuryazarlık düzeyinin araştırmada kullanılan demografik değişkenlerle ilişkisinin tespit edilmesidir. Araştırmanın örneklemini Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi ve Trakya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültelerinde öğrenim gören 252 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında, öğrencilerin finansal okuryazarlık düzeyinin ölçülmesi amacıyla 38 sorudan oluşan Finansal Okuryazarlık Anketi uygulanmıştır. Anketten elde edilen veriler SPSS programında analiz edilmiştir. Analizler sonucunda, Araştırmaya katılan üniversite öğrencilerinin finansal okuryazarlık düzeyinin orta düzeyde olduğu ve öğrencilerin en başarılı oldukları finansal okuryazarlık alanının vergi ve mevzuat, en başarısız oldukları finansal okuryazarlık alanının ise yatırım alanı olduğu bulgusu elde edilmiştir. Buna ek olarak, erkek öğrencilerin finansal okuryazarlık düzeyinin kadın öğrencilere göre, kredi kartı kullanan üniversite öğrencilerinin finansal okuryazarlık düzeyinin kredi kartı kullanmayan öğrencilere göre, internet bankacılığı kullanan öğrencilerin finansal okuryazarlık düzeyinin internet bankacılığı kullanmayan öğrencilere göre, dördüncü sınıf öğrencilerinin finansal okuryazarlık düzeyinin üçüncü sınıf öğrencilerine göre, gümrük, bankacılık ve işletme bölümlerinde öğrenim gören öğrencileri finansal okuryazarlık düzeyinin diğer bölümlerde öğrenim gören öğrencilere göre daha yüksek olduğu bulgusu elde edilmiştir. Ayrıca, finansal okuryazarlığın yaş, bireysel emeklilik sistemine katılım durumu ve anne-baba eğitim düzeyine göre anlamlı fark göstermediği tespit edilmiştir. Elde edilen bu bulgular alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve konunun ilgililerine öneriler sunulmuştur.
Uşak üniversitesi personelinin finansal okuryazarlığı üzerine bir araştırma
Son yıllarda, bir ülke ekonomisinin istikrarı için finansal okuryazarlık çok önemli bir kavram haline gelmiştir. Bu kavram sadece finansal piyasalardaki insanları değil tüm bireyleri ilgilendirmektedir. Özellikle üniversitelerdeki eğitimcilerin ve çalışanların finansal bilgi düzeyi oldukça önemlidir ve bu bilgi seviyenin yüksek olması üniversite öğrencilerinin finansal eğitiminde de etkili olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Uşak Üniversitesi akademik ve idari personelinin finansal okuryazarlık düzeyini ölçmektir. Bunun için hazırlanan bir anket Uşak Üniversitesi personeline uygulanmış ve elde edilen veriler istatistikî programlar aracılığıyla analize tabi tutulmuştur. Çalışmanın sonuçları, Uşak Üniversitesi personelinin büyük çoğunluğunun temel düzeyde finansal bilgiye sahip olduklarını ancak aldıkları kararlar açısından finansal konularda başarılı olmadıklarını göstermektedir. Bunun yanında, personelin sahip oldukları finansal bilgilerin demografik özelliklerden etkilendiği tespit edilmiştir. Buna göre personelin cinsiyeti, kişisel geliri, eğitim düzeyi, daha önce finans eğitimi almış olması, kredi kartı kullanması ve BES'e katılımı ile finansal okuryazarlık başarı düzeyi arasında anlamlı bir farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Finansal Okuryazarlık, Üniversite Personeli, Finansal Bilgi, Tutum ve Davranış
Finansal okuryazarlık ve bireysel tasarruf davranışları: Ankara ili örneği
20. yüzyılın üçüncü çeyreğinden başlayarak gelişimini hızlandıran teknoloji ve küreselleşme ile beraber finansallaşma süreci de hız kazanmıştır. Finansal piyasaların çeşitlenmesi ve kapsamının genişlemesi neticesinde, bu alanı iyi kullanabilecek bilgili, davranış ve tutumunu finansal açıdan iyi yöneten bireylerin var olması, bireyin kendi ekonomisi ve aynı zamanda toplum ekonomisi açısından önemli hale gelmiştir. Yatırım ve tasarruf araçlarını bilip, bunları iyi yorumlayan birey alacağı tasarruf kararlarıyla piyasanın şekillenmesine etkide bulunacaktır. Ayrıca, ülke ekonomilerinin gelişip, sağlıklı bir şekilde büyüyebilmesi için de bireysel anlamdaki tasarrufların katkısına ihtiyaç duyulduğu yadsınamaz bir gerçektir. Finansal bilgi, tutum, davranışlar ve ayrıca demografik bazı özelliklerin, bireylerin tasarruf etme kararlarında ne denli etkisi olduğu bu noktada önemlidir. Finansal okuryazarlık, bireysel tasarruflara güçlü bir tesirde bulunuyorsa, uygun politika araçlarıyla ve eğitim kanallarıyla bu yönde bir gelişim amaçlanacaktır. Bu kapsamda, çalışmamızdaki temel amaç Türkiye'nin başkenti olan Ankara'da yaşayan vatandaşların demografik özellikleriyle beraber, finansal okuryazarlık bileşenleri olan finansal bilgi, finansal davranış, tutum seviyelerini tespit etmek ayrıca ölçümü yapılan bu faktörlerin, kişilerin sergiledikleri tasarruf davranışları ve kararları üzerinde etkisinin olup olmadığının sonuçlarını ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, Ankara'da yaşayan 760 vatandaşa anket uygulaması yapılmış sonuçlar SPSS programında test edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda, Ankara ilinde yaşayan vatandaşlar yüksek düzeyde finansal okuryazardır. Bireylerin anket sorularına verdikleri cevaplara göre finansal açıdan bilgi seviyesi ile tasarruf davranışı ve bazı demografik özelliklerarasında ilişkinin anlamlı olduğu ortaya çıkmıştır. Finansal okuryazarlık düzeyi en yüksek segmentte yüksek lisans/doktora mezunu, 25-30 yaş arasında yer alan 1 çocuğu olan insanlar yer almaktadır. Finansal bilgi düzeyi düşük olan, ilköğretim mezunu, evli ve çocuğu olan segmentte yer alan bireyler ise, tasarruf davranışına daha çok önem vermektedir. Buna göre, yüksek finansal bilgi seviyesine sahip kişilerin tasarruf davranışı sergileme konusunda eğitime ihtiyaç duyduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Öğretmenlerin finansal tutumlarının davranışsal finans çerçevesinde incelenmesi
Günlük yaşamda yapılan yatırımların büyük bir çoğunluğu profesyonel olmayan bireysel yatırımcılar tarafından gerçekleştirilir. Ev, arsa, araç almak gibi davranışların yanında vadeli mevduat, altın, döviz, hisse senedi, kripto para alımı gibi farklı enstrümanların da kullanıldığı yatırım portföyünde, bireysel yatırımcılar genellikle kişisel bilgi ve deneyimlerine güvenerek yatırım kararı verirler. Burada bireysel yatırımcıların göz ardı ettiği durum, yatırım kararının bilgi ve deneyim çerçevesinde yapılması gerekliliğidir. Bu gerekliliğin yerine getirilmediği durumlarda ise pişmanlık ve kayıplar kaçınılmaz hale gelir. Son yıllarda popüler bir konu haline gelen finansal okuryazarlık temelde bireysel yatırımcıların yatırım kararlarında bilinçli ve sistematik hareket etmesini amaçlamaktadır. Karar verme ya da bir konu hakkında fikir danışma gibi nedenlerle öğretmenler, toplumumuzda rol model olma özelliği göstermektedir. Bu çerçeveden bakıldığında öğretmenler de diğer kişiler gibi finansal kararlar almakta ve aldığı bu kararları gerek okulda öğrencilere gerekse toplum içerisindeki kişilere anlatmaktadır. Bu noktada mevcut bilgilerini diğer kişilere aktardığı için öğretmenlerde geliştirilebilecek bir tutum, toplumun diğer kesimlerini de etkilemektedir. Bu nedenle bu çalışmada öğretmenlerin mevcut finansal tutumları davranışsal finans çerçevesinde incelenmiş, analiz sonuçlarına göre önerilerde bulunulmuştur. Araştırmanın evrenini, Türkiye genelindeki Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ve özel kurumlarda görev yapan eğitimciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi kapsamında 517 öğretmene ait veriden yararlanılmıştır. Veriler betimsel istatistikler çapraz testler, Ki-Kare testi, t-testi, ANOVA ve Pearson Momentler Çarpımı korelasyon analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin finansal kararlarında bazı davranışsal eğilimlerin etkili olduğu görülmektedir. Bunun yanında tercih edilen finansal yatırım araçları da cinsiyete, finansal eğitim alma durumuna, meslekte çalışma süresine göre farklılıklar göstermektedir. Öğretmenlerin finansal eğitim almasının davranışsal finans eğilimlerini azaltıp rasyonel kararlar almasını sağlayacağı ve gerek kendisinin gerek çevresindeki diğer kişilerin finansal karalarını olumlu etkileyeceği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimler: Davranışsal Finans, Finansal Tutum, Öğretmen
Davranışsal finans bağlamında banka çalışanlarının yatırım tercihlerinin incelenmesi, İstanbul ili örneği
Ekonomik dünya içerisinde yatırımcıların ve yatırım yapılan kurumların beklentileri farklı sonuçlar doğurmaktadır. Tüketiciler bağlamında bakıldığı zaman geleceğe yönelik olumlu beklentiler içinde olan bireyler yatırımlarını daha çok arttırırken, kötümser olanlar ise yatırım yapmaktan çekinmektedirler. Çalışma temel olarak davranışsal finans tanımı, finansal okuryazarlık kavramı, yatırımcı davranışlarının incelenmesi ve son bölümde de banka çalışanları örneklemi bağlamında davranışsal finansın yatırımcılara olan etkilerinin tespit edilmesi bölümlerinden oluşmaktadır. Bu tespit yapılırken SPSS programından faydalanılmıştır. Bu uygulama 2021 bahar dönemini kapsamaktadır. Yatırımcı olarak banka çalışanları örnekleminin seçilmesindeki amaç çalışmada çıkacak olan sonucun daha pozitif olmasını sağlamak ve bankacıların her ne kadar bilgi birikimi yüksek, finansal okuryazarlık derecesi gelişmiş ve verilere ulaşımları kolay olsa da insan faktörlerinin ön plana çıkarak rasyonellikten sapmalarını göstermek olmuştur. Bu çalışmada, tüketici güven endekslerinde meydana gelen değişikliklerin davranışsal finans bağlamında yatırımlara olan etkilerinin tespit edilmesi, İstanbul ilinde görev yapan bankacıların davranışsal finansa ilişkin görüşlerinin tespit edilmesi ve finansal okuryazarlık seviyelerinin buna etkisi incelenmektedir. Bu amaçla Bu doğrultuda, İstanbul ilindeki toplam 200 bankacı üzerinde anket çalışması uygulanarak davranışsal finans ölçeğinden faydalanılarak bu tespitler yapılmaya çalışılmıştır. Bununla birlikte çalışmada kullanılan davranışsal finans ölçeğinin ne oranda güvenilir olduğunu tespit etmek adına Cronbach iç tutarlılık katsayısı kullanılmıştır. Elde edilen analiz sonuçlarına Cronbach iç tutarlılık katsayısı 0.70 olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Söz konusu bu sonuç çalışmada elde edilen sonuçların güvenilir olduğunu ifade etmektedir. Öte yandan araştırma sonucunda katılımcıların davranışsal finansa ilişkin görüşlere 3.31'lik düzeyinde bir katılım sağladığı tespit edilmiştir. Çalışmada elde edilen verilerin analizinde, Bağımsız Örneklem T-Testi ve Tek Yönlü Varyans (ANOVA) Analizi testinden yararlanılmıştır. Bununla birlikte farklılık kaynağının çalışmada ele alınan gruplardan hangisinden kaynaklandığının tespiti için ise Post Hoc testlerinden Games-Howell testi yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, katılımcıların davranışsal finansa ilişkin görüşleri ile "cinsiyet, çocuk sayısı, aynı evde yaşayan kişi sayısı" değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık olduğu görülmüş iken; "medeni durum, eğitim seviyesi, iş tecrübesi, yaş" değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür.
Bankacılıkta yeni nesil şube uygulamalarının müşteri memnuniyeti üzerindeki etkisinde finansal okuryazarlığın aracı rolü
Finansal okuryazarlığı, yeni nesil şube uygulamaları üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğundan, müşteri memnuniyeti genellikle bu okuryazarlığın göstergesi olarak ortaya çıkmaktadır. Bu tezin amacı, bankacılıkta yeni nesil şube uygulamalarının müşteri memnuniyeti üzerindeki etkisinde finansal okuryazarlığın aracı rolünü belirlenmektir. Çalışma temel olarak yeni nesil şube uygulamaları, finansal okuryazarlık ve müşteri memnuniyeti olmak üzere üç ana araştırma alanından oluşmaktadır. Çalışmanın evreni İstanbul'da yaşayan tüm banka müşteri olup örneklem olarak araştırmacı tarafından önceden belirlenen bir bankanın müşterilerinden seçilen 409 banka müşterisi oluşmaktadır. Bu amaçla "Yeni nesil şube uygulamaları Ölçeği", "Müşteri Bağlılığı Ölçeği" ve "Müşteri Memnuniyeti Ölçeği" kullanılmış olup ayrıca katılımcılara demografik bilgileri içeren bir anket uygulanmıştır. Araştırma modeline göre MMÖ (Müşteri Memnuniyeti Ölçeği) bağımlı (predicted) değişken, YNŞÖ (Yeni nesil şube uygulamaları Ölçeği) bağımsız (predictor) değişken ve FOÖ (Finansal okuryazarlık Ölçeği değişkeni ise aracı değişkenler (mediator) olarak belirlenmiştir. Araştırması tarafından ön görülen ve araştırma sorularına cevap verebilmek üzere araştırma modeli geliştirilmiştir. Ön görülen araştırma modeli ile birlikte değişkenler arasındaki hipotetik ilişkiler incelenmiştir. Bu çalışmada ele alınan değişkenler arasında aracı değişken rolünün analizini yapmak için SPSS programında Hayes Makrosu (versiyon 3.5.4) kullanılmıştır. Katılımcıların yeni nesil şube uygulamalarına yönelik algı düzeylerinin, finansal okuryazarlık bilgisi ve müşteri memnuniyeti üzerinde doğrudan ve olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Dolayısıyla katılımcıların Yeni Nesil Şube Uygulamalarına yönelik algı düzeyleri ile Müşteri Memnuniyeti arasındaki ilişkide Finansal Okuryazarlık bilgisinin tam aracılık rolünün olduğu tespit edilmiştir.
Finansal okuryazarlığın kariyer geleceği algısı üzerindeki etkisi: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma
Bu araştırmanın amacı, finansal okuryazarlığın üniversite öğrencilerinin kariyer geleceği algısı üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Elde edilen verilerle Finansal okuryazarlığın (FO) kariyer gelecek algısı (KGA) üzerindeki etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılan korelasyon analizinde pozitif yönlü orta düzeyde bir ilişki olduğu, yapılan regresyon analizinde ise istatistiksel olarak anlamlı etkisi olduğu belirlenmiştir.
Medyanın finansal okuryazarlık üzerindeki etkisi
Gün geçtikçe teknoloji ilerlemekte buna bağlı olarak da finansal ürün çeşitliliği artmaktadır. Bireylerin kompleks bir hal alan finansal ürünler arasında seçim yapabilmeleri, elde ettikleri gelirlerini doğru şekilde yönetebilmeleri için finansal bilgiye ihtiyaçları vardır bu da finansal okuryazarlıkla düzeyi ile yakından ilgilidir. Finansal okuryazarlık düzeyi sadece bireyler değil ülkelerin ekonomisi açısından da oldukça büyük bir anlam ifade etmektedir. Bu çerçevede finansal okuryazarlık kavramının ele alındığı çalışmaların önemi ve sayısı giderek artmaktadır. Bu çalışmanın amacı ise medyanın finansal okuryazarlık üzerindeki etkisini belirlemektir. Araştırmanın örneklemi İstanbul ve Ankara ilinde yaşayan bireylerden oluşmaktadır. Verilerin toplanması amacıyla araştırmada anket yöntemi kullanılmış olup,354 katılımcıya anket yoluyla ulaşılmıştır. Araştırmanın sonucunda gelir seviyesi ve eğitim seviyesi yüksek olan bireylerin finansal okuryazarlık düzeyinin de daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Erkek bireylerin kadınlara nazaran daha yüksek düzeyde finansal okuryazar olduğu bulgusuna da ulaşılmıştır. Finans amaçlı medya kullanımının finansal okuryazarlık düzeyini etkilemediği, finans amaçlı sosyal medya kullanımı ile bireylerin finansal okuryazarlık düzeyi arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler Finansal okuryazarlık, Davranışsal Finans, Medya, Sosyal Medya
Finansal okuryazarlığın para yönetimi çerçevesinde incelenmesi: Ankara ili sağlık çalışanlarına bir uygulama
Küresel olarak yaşanan finansal krizler, salgın hastalıklar, teknolojinin gelişmesine paralel olarak çoğalan finansal araçlar, bireylerin finansal okuryazarlığa olan ilgisini artırmaktadır. Bireyler günlük harcamalarından yatırımlarına kadar her aşamada finansal bilgiye ihtiyaç duymaktadırlar. Bu nedenle bireyler finansal birikimlerini kontrol altında tutmak ve paralarını yönetebilmek için finansal okuryazar olmak istemektedirler.Aynı zamanda hane halkları, ülke ekonomileri ve finansal piyasalar açısından da finansal okuryazarlık önemlidir. Çünkü finansal sistemde bilgiye sahip olmak, bilgiyi etkili ve verimli kullanmak ülke ekonomilerinin gelişimine katkı sağladığı gibi finansal piyasaların da daha etkili kullanımını sağlamaktadır. Bu bağlamda finansal okuryazarlık; finansal piyasa içerisinde var olan riskleri değerlendirme, finans piyasasını anlama, parayı yönetebilme ve tasarrufları farklı alanlarda değerlendirebilme yetisidir. İlgili yazında finansal okuryazarlığın bireylerin ve toplumların refahına pozitif yönde katkı sağladığı görüşünün hâkim olması, bu konuya ilgiyi arttırmakta ve toplumun birçok kesimi için finansal okuryazarlık becerisinin araştırılmasını cazip kılmaktadır. Bu çalışmada, sağlık çalışanlarının demografik özelliklerinin finansal okuryazarlık ve para yönetme becerisini nasıl etkilediği ve finansal okuryazarlık algısı ile para yönetme beceri algısı arasındaki ilişki incelenecektir. Bu amaçla Ankara ili sağlık çalışanlarına anket uygulanmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir.Buna göre sağlık çalışanlarının finansal okuryazarlık algısı demografik özelliklere göre incelediğinde cinsiyet, hanedeki kişi sayısı, aylık gelir, eğitim durumu ve haneye gelir getiren kişi sayısının anlamlı farklılaşma gösterdiği tespit edilmiştir. Para yönetimi algısı demografik özelliklere göre incelediğinde ise meslek grubu, hanedeki kişi sayısı, hane aylık geliri, eğitim durumu ve aylık gelirinin anlamlı farklılaşma gösterdiği tespit edilmiştir.Finansal okuryazarlık algısı ile para yönetme beceri algısının birbirine istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde etkisinin olduğu tespit edilmiştir.
Financial literacy and credit card arrears
The thesis analyzes the effect of financial literacy on credit card arrears Specifically, it questions whether the inefficient use of credit cards or unexpected external shocks cause a cardholder to experience financial difficulties and to face a credit card default. Our main explanatory variable, financial literacy, is defined in three dimensions: information, which measures the financial knowledge of the cardholder; sophistication, which measures how much the cardholder is involved in financial markets; and activeness, which measures to what extent the cardholder uses her financial knowledge in finance related decisions.The analysis is conducted in two parts. In the first part, with an ordered probit model, we identify the determinants of financial difficulties experienced by cardholders. We proxy financial difficulties with the number of months a cardholder does not pay at least the minimum amount due in her credit card bill. In the second part, with a binary logit model, we identify the determinants of credit card defaults. As explanatory variables we use measures of financial literacy, attitude toward consumption, external shocks, and some socioeconomic and demographic variables.We find external shocks to be important determinants of financial difficulties. People who tend to spend more than they earn are also very likely to experience financial difficulties. Financial literacy, income and wealth are not significant in the first model. In the second part, we find that the people who are hit by external shocks are likely to overcome difficulties and avoid defaults, if they are financially literate, if their household income is high, and if their household size is large.The study shows that if financial literacy and consciousness of cardholders can be increased with financial education, credit card problems will decline.
Mersin ilinde serbest eczacıların finansal okuryazarlık ile finansal yönetim davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı Mersin il merkezinde serbest eczacıların finansal okuryazarlık ile finansal yönetim davranışı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın evreni Mersin il merkezinde faal olarak çalışmakta olan 334 sayıda serbest eczacıdan oluşmaktadır. Araştırmaya 179 serbest eczacı katılmıştır. Çalışmada serbest eczacıların finansal okuryazarlık tutum ve davranışını değerlendirmek amacıyla Sarıgül (2015) tarafından hazırlanan Finansal Okuryazarlık Tutum ve Davranış Ölçeği anketi kullanılmıştır. Finansal yönetim davranışını değerlendirmek amacıyla Dew ve Xiao (2011) tarafından geliştirilmiş, Türkçe güvenilirlik ve geçerlilik çalışması Erişen ve Yılmaz (2021) tarafından yapılan finansal yönetim davranışı ölçeği anketinden yararlanılmıştır. Bununla birlikte kişisel bilgilerin sorgulandığı anket formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde istatistiksel olarak bağımsız örneklem sayısı iki değişkenli grup analizleri için Student T testi kullanılmıştır. Değişken sayısı 2'den fazla gruplarda anlamlı farklılığın belirlenmesi için Tek Yönlü ANOVA testi ve hangi grupların birbirinden farklı olduğuna bakmak için ise Post-Hoc testlerini kullanılmıştır. Finansal okuryazarlık ile finansal yönetim davranışı ve alt boyutları arasındaki ilişkileri test etmek için ise Pearson Korelasyon analizi yapılmıştır. Serbest eczacıların finansal yönetim davranışı ölçeği toplam puanı ile eğitim alma talebi, aylık ortalama gelir düzeyi ve yatırım yapma durumu değişkenleri arasında finansal yönetim davranışı ölçeğinin alt boyutlarından kredi yönetimi ile medeni durum ve çalışma bölgesi değişkenleri arasında, tasarruf-yatırım yönetimi ile çalışma bölgesi, gelir düzeyi ve yatırım yapma değişkenleri arasında sigorta yönetimi ile eğitim alma talebi, gelir düzeyi ve yatırım yapma değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Katılımcıların finansal okuryazarlık tutum ve davranış ölçeği ortalama puanı ile finans alanında eğitim alma talebi ve yatırım yapma değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmaktadır. Yapılan analize göre finansal okuryazarlık ile finansal yönetim arasında orta düzeyde negatif anlamlı ilişki bulunmuştur. Finansal okuryazarlık ile kredi yönetimi ve tasarruf-yatırım yönetimi arasında orta düzeyde negatif anlamlı ilişki bulunmuştur. Finansal okuryazarlık ile nakit yönetimi ve sigorta yönetimi arasında düşük düzeyde negatif anlamlı ilişki bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Finansal Okuryazarlık, Finansal Yönetim, Serbest Eczacılar, Mersin İl Merkezi
Kripto paraların finansal tüketicilere etkisine yönelik bir inceleme: Nevşehir ili örneği
Günümüzde kripto para kullanımı Dünya genelinde ve özellikle ülkemizde giderek kullanımı yaygınlaşmaktadır. Araştırmada, kripto paraların finansal tüketiciler üzerinde finansal kararlar alırken etkisinin olup olmadığı ölçülmeye çalışılmaktadır. Çalışmada örnekleme alınan Nevşehir ilinde ki yatırımcıların sosyo-demografik özellikleri, finansal profilleri, davranışsal eğilimleriyle ilgili önermeler değerlendirilmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Bu amaçla Nevşehir ilinde internet ortamında hazırlanan form ile 430 kişi üzerinde bir anket çalışması yapılmıştır. Anket çalışması üç bölümden oluşmaktadır. Anket soruları kripto para sektörüne uyarlanarak hazırlanmıştır. Çalışmada verilerin analizi için SPSS 22 yazılım sistemi kullanılmaktadır. Elde edilen sonuçlar uygun istatistiksel testler kullanılarak kıyaslanmıştır. İnternet üzerinden sosyal medya uygulamaları ile uygulanan anketin sonuçları analiz edildiğinde; güvenilirlik testi (cronbach alfa değeri), gözlenen ve beklenen frekanslar arasındaki farkın anlamlı olup olmadığı belirlemek amacıyla ki-kare testi, grup ortalamaları ve (gruplar içi ve gruplar arası varyasyon gibi) bunlara bağlı olan işlemleri analiz etmek için kullanılan bir istatistiksel modeller koleksiyonu olan varyans analizi ve son olarak da iki bağımsız grup arasında ortalamalara bakarak istatistiksel olarak anlamlı bir fark olup olmadığını test etmek için kullanılan bağımsız örneklem t testi uygulanmıştır. Çalışmamız dört bölümden oluşturulmuş olup birinci bölümde tüketici ve finansal tüketici kavramları üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde para ve Kripto para kavramları açıklanmıştır. Üçüncü bölümde Dünya'da ve Türkiye'de kripto para ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Son bölümde ise araştırmanın analiz çalışması yapılmıştır. Çalışma neticesinde, Nevşehir ilinde ki finansal tüketiciler üzerinde kripto paraların etkisinin olduğu ve yatırım kararları alırken bunu göz önünde bulundurdukları sonucuna ulaşılmaktadır. Sonuç olarak, Nevşehir ilinde kripto paraya yatırım yapanların çoğunluğunun kamu çalışanı oldukları ayrıca yatırım yaparken sermayeyi koruma arzusu içerisinde olduklarını ve yüksek gelir beklediklerini ön planda tuttukları görülmektedir
Sosyal bilgiler dersinde finansal okuryazarlığın geliştirilmesinde drama yönteminin kullanılması: Bir eylem araştırması
Bu araştırmanın amacı 4. sınıf Sosyal Bilgiler dersi öğretim programında yer alan finansal okuryazarlık becerisinin geliştirilmesine yönelik eylem planları hazırlayıp öğrencilerin finansal okuryazarlık becerisinin gelişimini sağlamasına yardımcı olmaktır. Araştırma nitel araştırma desenlerinden eylem araştırması deseni ile yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim ve öğretim yılının ikinci döneminde Konya ilinin Altınekin ilçesinde bulunan bir devlet okulunun 4. sınıfında öğrenim gören 20 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmacı eylem araştırması kapsamı nedeniyle öğrencileri yakından tanımak için 2021-2022 eğitim öğretim yılının birinci döneminde sınıf içi gözlemlerde bulunmuş ve sınıf öğretmeni ile öğrenciler hakkında bilgi almak için görüşmeler gerçekleştirmiştir. Araştırmanın problem cümlesi: "Öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersi öğretim programında yer alan finansal okuryazarlık becerisinin geliştirilmesi amacıyla hazırlanan eylem planlarının (drama yönteminin) öğrencilerin finansal okuryazarlık becerisi edinimlerine katkısı nasıldır?" şeklinde belirlenmiştir ve üç alt problem dâhilinde veriler toplanmıştır. Araştırmada ilk olarak öğrencilerin mevcut durumlarını belirlemek için akademik başarı testi uygulanmıştır. Daha sonra araştırmacı tarafından beş eylem planı tasarlanmıştır. Drama yöntemi içeren ders planları şeklinde hazırlanan eylem planları çalışma grubuna 28 Şubat-3 Haziran 2022 tarihleri arasında Sosyal Bilgiler ders saatleri süresinde uygulanmıştır. Bu süreçte video kayıtları, araştırmacı ve öğretmen günlüğü, geçerlik komitesi toplantı incelemeleri, çalışma yaprakları, öğrenci ürünleri ile veriler elde edilmiştir. Verilerin toplanması ve analizi eylem araştırmasının doğası gereği eş zamanlı gerçekleştirilmiştir. Uygulama kısmı bittikten sonra öğrencilere akademik başarı testi tekrar uygulanmıştır ve bağımlı örneklemler t-Testi sonucuna göre finansal okuryazarlık becerisinin gelişiminde drama yönteminin etkisi üzerinde çalışma grubu öğrencilerinin puan ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte öğrencilerle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler neticesinde öğrenciler drama uygulamaları ile başarı sağladıklarını belirtmişlerdir. Bu çalışma ile finansal okuryazarlık becerisinin gelişimi için ilkokul öğrencileri ile yapılan drama uygulamaları içeren eylem araştırmasının alanyazındaki boşluğa önemli katkı sağlayacağı sonucuna varılmıştır.
Electronic payment systems and applications in the public sector
This thesis aim is to describe the developments in electronic payment systems. For this purpose, keywords, such as e-payment, e-commerce, are defined. In addition, online payment systems in public sector are investigated. This paper observes the EPS with costumer behaviors and financial knowledge. Electronic payment systems are widely used both for individuals and for public sector. Türkiye, has shown a trend lately for the digital payment systems with the governments new application called FAST. Another development is the integration of smart card to the most crowded city of Türkiye under the name of BELBİM company. The thesis purpose is to find a connection for Türkiye GDP and development with the new technological payments.
Finansal okuryazarlığın finansal teknoloji kullanımına etkisinin teknoloji kabul modeli açısından değerlendirilmesi
Dünyada hızlı teknolojik değişimler ve bununla gelişen yeni teknolojiler sayesinde insanlar daha hızlı ve güvenilir bir şekilde işlemlerini gerçekleştirecektir. Gelişen teknoloji birçok sektörü de etkilemektedir. Bu sektörlerin başında bankacılık yer almaktadır. Özellikle gelişen teknoloji ile birlikte finansal anlamda artan maliyeti azaltmakta ve ülke ekonomisine katkı sağlamaktadır. Finansal alanda artan ürün çeşitliliği ve buna bağlı olarak birçok işlemlerin online olarak gerçekleşmesinden dolayı bireylerin finansal okuryazarlık seviyelerinin ne düzeyde olduğu çok daha önemli hale gelmiştir. Bununla birlikte fintech şirketleri de ortaya çıkmıştır. Türkiye fintech ekosisteminde fintech aktif olarak faaliyet göstermektedir. Bankacılık özelinde incelediğimiz de artık müşterilerin kullanmış olduğu mobil bankacılık sayesinde bireyler tüm tahsilat işlemlerini, uzaktan hesap açılışlarını, kredi taleplerini, diğer bankalarda bulunan hesaplarını aynı mobil bankacılıktan takip edebilmeyi gibi birçok olanağa sahip olmaktadır. Bu sayede bankalarda bu noktada geleneksel bankacılığın dışına çıkarak danışman olarak hizmet vermeye başlamıştır. Ülkemizde bankalardan hizmet alan müşteriler finansal hizmet sunan kişiler tarafından yüz yüze hizmet almayı tercih etmektedir. Bunun en önemli sebeplerinden biride finansal okuryazarlık seviyelerinin düşük olmasından dolayı finansal teknoloji ürünlerinin sağlıklı bir şekilde kullanımına eğitim seviyesinin düşük olduğunu söyleyebiliriz. Burada bankalar fintech ürünleri ile müşteri ihtiyaçlarını dikkatli bir şekilde incelemeli ve bireylere sadece sohbet robotları ile değil birebir de etkili bir iletişim kurmalıdır. Örneğin bunu hizmetleri ile hızlı bir şekilde iletişim kurulabilir. Bu çalışmada İstanbul ilinde özel banka müşterilerinin finansal teknoloji kullanımını teknoloji kabul modeli ile açıklamak ve bu modelde finansal okuryazarlığın etkisini ölçmektedir. Araştırma da finansal okuryazarlık teknoloji kabul modelinde gerçekleşen davranışı etkilediği tespit edilmiştir. Finansal okuryazarlığın alt boyutlarında sözleşme metni bilinirliği ve riskten kaçınma gerçekleşen davranışı etkilediği tespit edilmiştir. Diğer alt boyutlarda anlamlılık tespit edilmemiştir. Demografik faktörlerde cinsiyete göre incelediğimizde kadınların erkeklere göre finansal okuryazarlık seviyelerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yapılan araştırma sonucunda elde edilen bulgulara istinaden banka müşterilerinin finansal teknoloji ürünlerinin kullanımın artmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Finansal okuryazarlık, Fintech, Teknoloji Kabul Modeli
Bireysel yatırımcıların İslami finans okuryazarlığı üzerine TR63 bölgesi'nde ankete dayalı bir değerlendirme
Küresel anlamda varlığını kanıtlamış geleneksel finansal sistemler yaşamlarını hızla gelişerek devam ettirmektedirler. Bu sistemlerde bireylerin etkin rol oynaması hem kişisel ekonomiler hem de ülke ekonomileri açısından büyük bir önem arz etmektedir. İslam dininin ekonominin temel enstrümanlarından biri olan faizi şiddetle yasaklaması sonucunda, İslam dinine ve getirdiği kurallara bağlılığı güçlü olan pek çok bireysel yatırımcının alternatif yöntem ve uygulamaları bilmemesinden kaynaklı olarak tasarruflarını yeterince verimli ve etkin biçimde değerlendiremediği gözlenmektedir. Oysa yaşanan sorunlara çözüm olabilecek İslami yaşama uygun çok sayıda prensip, kural ve enstrümanlara dayalı İslami finansal sistemler geliştirilmiştir. Ancak çoğu ülkede bireylerin söz konusu sistemler hakkında fazla bilgiye sahip olmadıkları gözlenmektedir. Sistemin sorunsuz bir şekilde gelişerek hayatına devam edebilmesi için yatırımcıların bu konuda bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi gerektiği açıktır. Ancak bu bilinçlendirme öncesinde bireylerin konuyu ne ölçüde bildikleri ve benimsediklerinin ölçümlenmesi gerekmektedir. Böylelikle konuya ilişkin çözümlemeler daha kolaylıkla yapılabilecek, yol haritaları daha rahatlıkla çizilebilecektir. Ülkemizde de bu ölçümlemelerin yapılmasının önemi düşünülerek, çalışmamızda TR63 bölgesi olarak gruplandırılmış olan, Osmaniye, Hatay ve Kahramanmaraş illerini kapsayan bölgedeki bireysel yatırımcıların İslami finansal okuryazarlık düzeyleri ölçülmeye çalışılmış bu kapsamda bireylerin bazı demografik özellikleri, finansal davranış ve tutumları incelenmiştir. Araştırma, TR63 bölgesinde yaşayan bireysel yatırımcıları evren olarak kabul etmiştir. Araştırma kapsamında gerekli olan veriler kolayda örnekleme yöntemi ile ulaşılan 671 bireysel yatırımcıdan anket yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Elde edilen veriler Pearson ki-kare, t testi, anova, korelasyon gibi istatiksel yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada bireysel yatırımcıların İslami finansal okuryazarlık düzeylerini belirlemek için katılımcıların verdiği yanıtların doğruluğuna göre toplam puan yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda TR63 bölgesi bireysel yatırımcılarının "İslami finans okuryazarlık düzeyleri" düşük çıkmıştır. Çalışma ulaşılan sonuç itibariyle alanında yapılan diğer çalışmalarla benzer sonuçlar göstermekle birlikte, İslami finans okuryazarlığı alanında güvenilir bir kaynak olmaya adaydır. Anahtar Kelimeler: Bireysel Yatırımcı, Finansal Okuryazarlık, İslami Finansal Sistem, İslami Finans Okuryazarlığı, TR63.
Finansal okuryazarlık, finansal eğitim, finansal okuryazarlık tutum ve davranışlarına ilişkin Hatay ilinde bir araştırma
Finansal okuryazarlık, bireyin finans ve ilgili kavramlar, finansal piyasalar, finansal ürünler ve uygulamaları hakkında bilgi sahibi olmasıdır. Finansal okuryazarlık bireyleri birikim, yatırım, bütçe yönetimi gibi konularda bilinçlendirmenin yanı sıra finansal ve ekonomik değişimleri anlayabilmelerine olanak sağlamaktadır. Bu yönüyle finansal okuryazarlık bireysel refah seviyesinin yükselmesine, piyasaların etkin olarak çalışmasına ve ülke ekonomisinin kalkınmasına sağladığı olumlu katkılardan dolayı oldukça önemlidir. Finansal eğitim, tüketici ve yatırımcılara paranın yönetimine dair bilgi, beceri, tutum ve davranışların kazandırıldığı, finansal risk ve fırsatların bilincinde olarak seçimler yapılmasına olanak sağlayan süreçtir. Gelişimin ve değişimin hızla devam ettiği finansal piyasalarda doğru ve etkin kararların alınabilmesi için finansal okuryazarlığa dolayısıyla finansal eğitime duyulan ihtiyacın artması sebebiyle ulusal ve uluslararası düzeyde çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmada Hatay ilinde hizmet sektörü, ticari işletme ve üretim işletmelerinde faaliyet gösteren yöneticiler ve çalışanların Finansal Okuryazarlık Tutum ve Davranışları belirlenmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Finans, Finansal Okuryazarlık, Finansal Eğitim, Finansal Farkındalık, Finansal Tutum ve Davranışlar