KOBİ lerin istihdam sorunu: Tokat ili örneği

İstihdam ve işsizlik günümüzde üzerinde önemle durulan konular olarak dikkat çekmektedir. Bu sebeple, bir takım uygulamalar, teşvikler yardımıyla istihdamın yükselmesi için KOBİ'lere destekler sağlanmakta, istihdama yönelik sorunlar ortaya koyulmaya çalışılmaktadır. Bu noktadan hareketle bu çalışmanın amacı Tokat ilindeki KOBİ'lerin istihdama yönelik yaşadıkları sorunların ortaya çıkarılması olarak belirlenmiştir. Bu temel amaç yanında KOBİ'lerin yaşadıkları diğer sorunlara da değinilmiştir. KOBİ'lerin istihdam özelinde yaşadıkları sorunları ortaya çıkarmayı amaçlayan bu araştırma betimsel tarama modeline göre planlanmış olup, veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen anket kullanılmıştır. Elde edilen veriler frekans ve yüzde değerleri verilerek analiz edilmiş, açık uçlu sorular ise içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Tokat ili Merkez ilçede bulunan KOBİ'ler üzerinde yapılan araştırma sonucunda KOBİ'lerin, Türkiye'deki KOBİ'lerin genel özellikleri ile benzer özellikler taşıdıkları görülmüştür. Firmaların büyük çoğunluğunun mikro ölçekli KOBİ olmalarının yanı sıra, firma sahip ya da ortaklarının büyük oranda erkek girişimciler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. KOBİ'ler için önem ihtiva eden kamu ve özel kurum ve kuruluşlarınca verilen destek ve teşviklerden yarısından çoğunun faydalanamadığı görülmekle birlikte, destek ve teşvikleri de yeterli bulmayanların oranı % 60'ların üzerindedir. Bu noktada destek ve teşviklerden yararlanamama nedeni olarak başta bürokratik engellerle karşılaşıldığı diğer bir engel olarak da istenilen şartların KOBİ'leri zorladığı görülmektedir. İşgücüne ulaşmada İŞKUR'dan faydalananlar olduğu kadar kendi çabaları ile ulaşanların oranının bu kurumdan faydalananlardan fazla olması, İŞKUR gibi istihdam konusunda ilk akla gelen kurumların faaliyetlerinin etkinliğinin sorgulanması açısından önemlidir. KOBİ'lerin istihdamdan katma değere, üretimden ihracata kadar hemen hemen iktisadi pek çok unsurda önemli bir konumda olmaları, ülke ekonomisi için önemli olduğu kadar Tokat İl'inde de önemlidir. Sunulan bir takım teşviklerin artması, vergi sisteminin gözden geçirilmesi, eğitim sisteminin, bu sistemden etkilenen her kesimin beklentilerine karşılık verecek şekilde yeniden düzenlenmesi ve belki de üzerinde çokça durulmayan destek ve teşviklerin "ne kadar etkin?" kullanıldığının diğer bir deyişle denetim mekanizmasının ne kadar çalıştığının acilen sorgulanması bu çalışmadan elde edilen sonuçlar arasında yerini almaktadır.