Kolesistektomi materyallerinde saptanan safra kesesi poliplerinin kolorektal polip histopatolojisi ve lokalizasyonu ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Amaç: Kolorektal kanser (KRK), dünyada en yaygın görülen üçüncü; kansere bağlı mortalite açısından ise ikinci sırada yer alan önemli bir sağlık sorunudur. KRK'lerin çoğu adenomatöz poliplerden yıllar içinde gelişmektedir. İleri histolojik özellikler, polip boyutu ve polip sayısının adenomatöz poliplerin maligniteye dönüşümünde önemli risk faktörleri olduğu bilinmektedir. Kolorektal adenomun erken saptanması ve çıkarılması KRK ile ilişkili mortaliteyi azaltır. Bu nedenle kolorektal adenomlarla ilişkili risk faktörlerinin belirlenmesi, kanserlerin taranmasını ve önlenmesini kolaylaştırabilir. Safra kesesi polipleri sıklıkla rutin abdominal ultrasonografi sırasında teşhis edilir ve çoğu neoplastik olmayan kolesterol polipleridir. Safra kesesi polipleri aynı zamanda kolorektal adenom için de yaygın risk faktörleri olan obezite, glukoz intoleransı, metabolik sendrom ve artmış beden kitle indeksi ile ilişkilendirilmiştir. Bununla birlikte, safra kesesi polipleri ile kolorektal prekanseröz lezyonlar arasındaki ilişki belirsizliğini korumaktadır. Bu çalışmada, kolesistektomi materyallerinde saptanan safra kesesi poliplerinin kolorektal poliplerin sayısı, boyutu, yerleşim yeri ve histopatolojik özellikleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmamızda Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı Endoskopi Ünitesi'nde 01.01.2012-10.03.2022 tarihleri arasında farklı endikasyonlarla kolonoskopi yapılmış ve kolonoskopi öncesi ya da sonrası iki yıl içinde farklı safra kesesi hastalıkları nedeniyle açık veya laparoskopik kolesistektomi prosedürü uygulanmış hastalara ait veriler retrospektif olarak incelenmiştir. Çalışmamıza dahil edilen 762 erişkin hastada demografik veriler, komorbiditeler, kolorektal poliplerin endoskopik ve histopatolojik özellikleri ile kolesistektomi materyallerinin patolojik sonuçları analiz edildi. Kolorektal poliplerin karakteristik özellikleri, safra kesesi polipleri olan ve olmayan hastalar arasında karşılaştırıldı. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 56,49±8,77 (29-78) olup olguların %52,9'u (n=403) kadındı. Hastaların %47'sinde (n=358) safra kesesinde polip ve %57'sinde (n=434) kolorektal polip saptandı. Kolorektal polipli hastaların %32,3'ünde (n=140) neoplastik olmayan polip(ler), %64'ünde (n=278) en az bir neoplastik (adenomatöz ve/veya SSA/P) polip ve %3,7'sinde (n=16) kolorektal karsinom saptandı. Safra kesesi polipli hastaların %96,1'inde (n=344) benign neoplastik olmayan, %2,8'inde (n=10) benign neoplastik ve %1,1'inde (n=4) malign polip saptandı. Safra kesesinde polip bulunan hastaların %62'sinde (n=222) ve bulunmayan hastaların %52,4'ünde (n=212) herhangi bir histolojik tipte kolorektal polip bulundu ve istatistiksel açıdan anlamlı fark saptandı (p değeri=0,011). Ayrıca safra kesesinde polip bulunan hastaların %45,8'inde (n=164) ve safra kesesinde polip bulunmayan hastaların %32,2'sinde (n=130) kolorektal adenom veya invaziv karsinom saptandı (p değeri=0,005). Safra kesesinde polip bulunan ve bulunmayan kolorektal polipli hastaların yaş ortalaması sırasıyla 57,17±7,6 ve 58,59±8,26 olarak bulundu (p değeri=0,025). Kolorektal neoplastik polip sayı ortalaması safra kesesinde neoplastik polip bulunanlarda 3,00±1,18 ve safra kesesinde polip bulunmayanlarda 2,20±1,29 olarak saptandı (p değeri=0,017). Safra kesesinde neoplastik polipi olanlarda neoplastik olmayan polipi olanlara göre, kolorektal neoplastik poliplerin hem sayı ortalaması (3,00±1,18'e karşı 2,16±1,41; p değeri=0,014) hem de çoklu (≥2) olması (%90,9'a karşı %56,2; p değeri=0,027) arasında anlamlı fark saptandı. Safra kesesinde adenomyomatöz hiperplazi bulunan hastalarda safra kesesinde polip bulunmayan hastalara göre ileri adenomatöz polip varlığı açısından anlamlı fark saptandı (%69'a karşı %33,8; p değeri=0,001). Sonuç: Çalışmamızın, kolesistektomi materyallerinde saptanan safra kesesi polipleri ile kolorektal polip karakteristikleri arasındaki ilişkiyi araştıran ilk çalışma olması ile literatüre önemli katkılar sağladığı açıktır. Bu çalışmada safra kesesinde polip bulunanlarda bulunmayanlara göre, safra kesesindeki polipin histolojik tipinden bağımsız olarak, kolorektal neoplastik polip sıklığının artmış olduğu bulundu. Aynı zamanda safra kesesinde polip bulunmayanlara göre; safra kesesinde neoplastik polip bulunanlarda kolorektal neoplastik polip sayı ortalamasının artmış olması ve adenomyomatöz hiperplazi bulunanlarda kolorektal neoplastik poliplerin ileri histolojik değişiklikler göstermesi açısından da anlamlı sonuçlar saptandı. Sonuç olarak; safra kesesi polipleri ile kolorektal neoplastik polipler arasındaki ilişki ortaya konduğu için kolorektal kanser tarama programlarında safra kesesi polipleri de dikkate alınmalıdır. Anahtar kelimeler: safra kesesi polipleri, kolesistektomi materyalleri, kolorektal polipler, kolorektal adenomlar, risk faktörleri