Kolesteatomlu ve kolesteatomsuz kronik otitis media hastalarında hayat kalitesi ve ruh sağlığının değerlendirilmesi

Kronik otitis media (KOM), kulak zarı perforasyonu, işitme azlığı ve intermittant otore ile seyreden bir hastalıktır. KOM, kolesteatom veya kolesteatom olmadan görülebilir. Kolesteatom, temporal kemikte/orta kulakta, ektopik germinatif tabakanın üzerinde skuamöz hücreli bir matriks ile keratin debrislerin oluşturduğu bir dokudur. KOM, hastalarda işitme azlığına bağlı lisan gelişimini, otoreye bağlı olarak sosyal ilişkileri olumsuz yönde etkileyebilir. Bu çalışmada kolesteatomlu ve kolestatomsuz KOM hastalarında hayat kalitesi ve ruh sağlığının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma Nisan 2013-Mayıs 2014 tarihlerinde 18 yaş üzeri, okur-yazar olan toplam 73 hastada yapıldı. Çalışmaya alınan hastalar kolesteatomlu KOM (25 hasta), kolesteatomsuz KOM (27 hasta) ve sağlam kulakları olan kontrol grubu (21 hasta) olarak üç gruba ayrıldı. Hastaların yaşam kalitesini değerlendirmek için short form - 36 (SF-36), psikolojik problemlerini araştırmak için kısa semptom envanteri (KSE), anksiyete durumu için ise durumluk sürekli kaygı ölçeği (STAI-TX1, TX2) kullanıldı. KSE'de kolesteatomlu ve kolesteatomsuz KOM hastalarında somatizasyon kontrollere göre anlamlı yüksek bulundu. Kolesteatomlu ve kolesteatomsuz KOM'lar arasında ise benzer saptandı. Obsesif kompulsif bozukluk, kişiler arası duyarlılık, depresyon, anksiyete bozukluğu, hostilite, fobik anksiyete, paranoid düşünceler, psikotisizm, ek maddeler (iştahsızlık, uykuya dalamama), rahatsızlık ciddiyeti indeksi, belirti toplam indeksi puanlarının ortalamaları 3 grup içinde benzer olduğu görüldü. SF-36 ölçeğinde ise kolesteatomlu KOM'lar ile kontroller arasında ağrı ve genel sağlık parametreleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanırken, kolesteatomsuz KOM'lar ile kolesteatomlu KOM'lar ve kontrol grupları arasında anlamlı bir fark yoktu. Kolesteatomsuz KOM'larda ise fiziksel ve sosyal fonksiyon kontrol grubuna göre anlamlı yüksekti. Sonuç olarak KOM psikolojik problemlere yol açabilen bir hastalıktır. Hastanın tedavi sürecine devamlılığı ve yaşam kalitesinin artırılması için psikiyatrik açıdan da değerlendirilmesi gerekmektedir. Anahtar kelimeler: kronik otitis media, kolesteatom, yaşam kalitesi, ruh sağlığı.