Kollajen ile uyarılan deneysel artrit modelinde pemetreksed tedavisi

Romatoid artrit (RA), başlıca sinovyal doku, kıkırdak ve subkondral kemiği hedef alan kronik inflamatuar bir hastalıktır. Pemetreksed (PMTX), metotreksat gibi bir antifolat ilaçtır. Bu çalışmanın amacı, kollajen ile uyarılan artrit (CIA) modelinde çok hedefli bir antifolat olan PMTX'in etkinliğinin araştırılmasıdır.Çalışmaya 40 adet, 8-10 haftalık, Wistar albino cinsi dişi rat alındı. Ratlar 4 gruba randomize edildi (her grupta n = 10). Grup I kontrol grubu, Grup II artrit grubu, Grup III düşük doz PMTX grubu ve Grup IV yüksek doz PMTX grubu olarak belirlendi. Grup II, III ve IV ratlara, artrit oluşturmak için intradermal olarak inkomplet Freund adjuvanı ile kombine edilen tavuk tip II kollajeni uygulandı. Artrit gelişiminden sonra, artrit gelişiminin 2. günü ve 8. günü, Grup III'teki ratlara 0.2 mg/kg, Grup IV'teki ratlara 1mg/kg dozlarında intraperitoneal PMTX uygulandı.Tüm ratlar 29. gün sakrifiye edilerek gövde kan örnekleri alındı ve histopatolojik analizler için arka bacakları diz altından ampute edildi. Serum tümör nekroz faktör-? (TNF- ?), interlokin (IL)-17, malondialdehid (MDA) düzeyleri ve süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GPx) aktiviteleri, pençelerdeki perisinovyal inflamasyon ve kıkırdak-kemik destrüksiyonu belirlendi.Grup I ratlar ile karşılaştırıldığında, Grup II ratlarda serum TNF-?, IL-17, MDA düzeylerinde artış ve SOD, CAT, GPx aktivitelerinde azalma vardı. Histopatolojik değerlendirmelerde, Grup II rat eklemlerinde yaygın perisinovyal inflamasyon ve belirgin kıkırdak-kemik destrüksiyonu vardı. PMTX tedavisi serum TNF-?, IL-17, MDA düzeylerini azalttı ve SOD, CAT, GPx aktivitelerini artırdı; perisinovyal inflamasyonu baskıladı ve kıkırdak-kemik destrüksiyonu gelişimini önledi.Bu çalışma, CIA modelinde, PMTX'in kıkırdak-kemik destrüksiyonunu önlediğini gösteren ilk çalışmadır. Bu sonuçlar, PMTX'in RA tedavisinde yeni bir hastalık modifiye edici antiromatizmal ilaç (DMARD) olabileceğini düşündürmektedir.Anahtar Kelimeler: Romatoid artrit, kollajen ile uyarılan artrit, pemetreksed