Konup-göçmek, yerleşmek ve yaşamak: Sarıkeçili'lerde mekan ve anlatı

Bu antropolojik araştırma, Sarıkeçili Yörükleri'nin gündelik hayatları içinde mekân ile kurdukları ilişki şekillerini, mekân yaratma süreç ve stratejilerini, mekânı anlatma ve hatırlama biçimlerini inceler. Yörüklerin mekânla kurdukları ilişkiyi anlayabilmek için, günlük yaşayışlarını, inanç ve tutumlarını, eylemlerini, diğer insanlarla ve hayvanlarla kurdukları ilişkileri gözlemledim. Aynı zamanda yörüklerin değişen şartlar karşısında varlıklarını korumak için sergiledikleri davranış ve taktiklere odaklandım. Katılımlı gözlem ve mülakat tekniğini kullandığım alan araştırmamı, aralıklı olarak 2009 Haziran-2011 Nisan ayları arasında gerçekleştirdim. Dört mevsimi görecek şekilde düzenlediğim ve bir yıla yakın bir sürede gerçekleşen alan araştırmam boyunca, kışları Mersin'e bağlı ilçe ve beldelerde konaklayan, yazın ise Karaman ve Konya'nın yaylalarına çıkan Sarıkeçili Yörükleri'nin yaylak ve kışlak yurtlarına gittim. Araştırma sürecinde, yörüklerin çadırlarında kalıp, gündelik yaşamlarına dâhil olarak, bahar göçünün tamamına, güz göçünün de büyük bir bölümüne katıldım. Yaşamın her anını kişisel olarak deneyimlemek bana göçer yaşam hakkında geniş bir bakış açısı sağladı. Alan araştırmam kapsamında Sarıkeçili Yörükleri'nin yanı sıra, Karaman'da Sarıevler İskân Konutları'na yerleşen, Esentepe Mahallesi'nde ev alıp yerleşik düzene geçen yörüklere gittim. 1800'lerden sonra Konya'nın Çumra İlçesi'nde kurulan Sarıkeçili Yörük köylerini de araştırmama dâhil ettim. Bu sayede mekân anlayışını farklı boyutları ile ele alıp, kara çadırdan eve geçişin aşamalarını genel hatlarıyla ortaya koydum. Tezde göçer yaşamın anahtar sembolleri olan çadır, keçi, deve ve göç konularına odaklanırken, metaforik anlatımlardan ve anlatılardan istifade ettim. Genel hatlarıyla hareket ve esneklik fikri etrafında şekillenen göçer yaşamın, yerleşik paradigmalarla anlaşılamayacağını ortaya koyarken, baskılara rağmen göçer yaşamdan ödün vermeyen yörüklerin hayatla kurduğu bağı anlamayı hedefledim. Anahtar Kelimeler: Sarıkeçili, Konar-göçer, Mersin, Konya, Karaman, Yörük, Yörük Şölenleri, Mekân, Anlatı, Gelenek.