Koroner arter hastalığı olan hastalarda stent restenozunu öngörmede tam kan viskozitesinin değerlendirilmesi

Giriş: Koroner arter hastalığı (KAH) dünyada önde gelen ölüm nedenlerinden biridir. KAH tedavisinde perkütan koroner girişim (PKG), en yaygın olarak kullanılan revaskülarizasyon yöntemidir. PKG'nin kullanımının artması ile stent içi restenoz (SİR) daha önemli ve sık karşılaşılan bir sorun haline gelmiştir. Tam kan viskozitesi (TKV) önemli bir prediktör olarak kardiyovasküler hastalıkların oluşumunda rol oynamaktadır. Biz bu çalışmada endotelyal inflamasyonun TKV ile ilişkisini göz önünde bulundurarak SİR gelişiminde TKV'nin rolünü araştırmayı planladık. Metot: Çalışmaya Mart 2019 ile Haziran 2022 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesinde kronik koroner sendrom ön tanısı ile koroner anjiyografi (KAG) yapılmış hastalar alındı. SİR saptanan ve çalışma kriterlerine uyan 342 hasta restenoz grubuna (vaka), bu kriterlere uymayan 460 hasta ise kontrol gruba dahil edildi. Araştırmaya dahil edilen hastaların demografik verileri, implante edilen ilk stentine ilişkin anjiyografi görüntüleri hasta dosyaları, medeczane verileri ve e-nabız sistemi kullanılarak retrospektif olarak tarandı. TKV, hematokrit (HCT)(%) ve plazma protein konsantrasyonu (g/L) ile hem LSR (düşük kesme hızı 0.5 s-1) hem de HSR (yüksek kesme hızı 208 s-1) için Simone ve arkadaşlarının doğrulanmış formülleri ile hesaplandı. SİR'i öngörmek amacıyla ve HSR/LSR seviyelerinin prediktif değerlerini belirlemek için ROC eğrisi analizi yapıldı. Ardından, kümülatif risk oranları Kaplan-Meier yöntemiyle hesaplandı ve log-rank testi kullanılarak düşük ve yüksek TKV'si olan gruplar hem HSR hem de LSR için karşılaştırıldı. Ayrıca HSR ve LSR'nin restenozun bağımsız öngördürücüsü olup olmadığını değerlendirmek için iki ayrı modelde çok değişkenli Cox regresyon analizleri yapıldı. Bulgular: Çalışma popülasyonun ortalama yaşı 63±10 yıl ve hastaların %75'i (n=599) erkek idi. Hastaların 339'unda (%42) diyabet, 567'sinde (%72) hipertansiyon, 231'inde (%29) dislipidemi saptandı. SİR olan grupta HSR (16.8±1.0'a karşı 15.6±0.9 cP, p<0.001) ve LSR (83.1±8.4'e karşı 80.8±8.0 cP, p<0.001) seviyeleri restenoz olmayan gruba kıyasla daha yüksek görüldü. ROC analizinde, LSR için prediktif değer 40.04 cP %80 sensitivite ve %76 spesifite ile (AUC 0,84; %95 CI, 0.81-0.87; p < 0.001), HSR için ise prediktif değer 16.21 cP %78 sensitivite ve %75 spesifite ile (AUC 0,82; %95 CI, 0.79-0.85; p < 0.001) stent restenozunu predikte etmektedir. Kaplan-Meier analizinde; HSR ve LSR ile hesaplanan yüksek TKV'nin stent restenoz için kümülatif riski düşük TKV'ye göre daha yüksekti (Log-rank testi, P <0.001). Çok değişkenli Cox regresyon modellerinde; HSR (HR: 1.48, %95 GA: 1.33-1.65, p<0.001) ve LSR (HR: 1.02, %95 GA: 1.01-1.03, p<0.001) SİR'in bağımsız prediktörleri tespit edildi. Ayrıca, Cox regresyon analizlerinde sigara kullanımı, implante edilen ilk stentin türü, stent uzunluğu ve çapı SİR için birer bağımsız prediktör olduğu belirlendi. Sonuç: Çalışmamızda hem LSR hem de HSR ile hesaplanan TKV'nin SİR gelişiminde bağımsız bir prediktör olduğu saptandı. Ayrıca artmış TKV, neden olduğu endotelyal inflamasyonun bir sonucu olarak neointimal hiperplazi ve SİR gelişiminde rol oynayabilir. Bu durum SİR patogenezinde yeni çalışmalara ilham verebileceği gibi, TKV ölçümü KAG öncesi SİR oluşumunu öngörmede bir parametre olarak rutin pratikte uygulanabilir. Anahtar kelimeler: Kronik koroner sendrom, tam kan viskozitesi, stent içi restenoz